( 1 ) مكارم : ولى اگر با اجازهء او باشد مىتواند بعد از پرداخت بدهى به طلبكار از بدهكار بگيرد . مسأله 2321 اگر كسى با اجازهء بدهكار ضامن شود كه بدهى او را بدهد ، مىتواند مقدارى را كه ضامن شده ( 1 ) از او مطالبه نمايد ، ولى اگر به جاى جنسى كه بدهكار بوده جنس ديگرى به طلبكار او بدهد ، نمىتواند چيزى را كه داده از او مطالبه نمايد ، مثلًا اگر ده من گندم بدهكار باشد و ضامن ده من برنج بدهد نمىتواند برنج را از او مطالبه نمايد ، ( 2 ) امّا اگر خودش راضى شود كه برنج بدهد اشكال ندارد . اينمسأله ، در رساله آيت الله بهجت نيست ( 1 ) گلپايگانى ، فاضل ، صافى : پس از پرداخت آن . . خوئى ، تبريزى : پس از دادن . . سيستانى : هر چند پيش از دادن آن . . ( 2 ) تبريزى : ولى ظاهر آن است كه ده من گندم را مىتواند مطالبه كند . . مكارم : رجوع كنيد به ذيل مسأله 2320 ) زنجانى : مسأله اگر كسى با اجازهء بدهكار ضامن شود كه بدهى او را بدهد مىتواند مقدارى را كه ضامن شده پس از دادن ، از او بگيرد مگر آن كه ضامن در هنگام پرداخت بدهى قصد مجّانيت كرده باشد ، يا بدهكار لفظى به كار برده باشد كه ظاهر آن ، اين باشد كه ضامن بطور مجّانى بدهى او را بپردازد كه در اين صورت چيزى بر عهدهء بدهكار نيست . به هر حال اگر ضامن به جاى جنسى كه بدهكار بوده جنس ديگرى به طلبكار او بدهد ، نمىتواند چيزى را كه داده از بدهكار بگيرد ؛ مثلًا اگر ده كيلو گندم طلبكار باشد و ضامن ده كيلو برنج بدهد ، نمىتواند برنج را از او مطالبه كند ، امّا اگر خودش راضى شود كه برنج بدهد ، اشكال ندارد . احكام ضمان ( استفتاءات از مقام معظم رهبرى ) س 1681 : كسى كه در حساب بانكى خود موجودى ندارد ، آيا مىتواند چكى را به عنوان وثيقهء ضمانت از شخص ديگرى ، صادر كند ؟ ج : ميزان در اين گونه امور قوانين نظام جمهورى اسلامى مىباشد . س 1682 : از شخصى مقدارى طلب داشتم كه در پرداخت آن كوتاهى مىكرد ، در نتيجه يكى از اقوام او چك مدّت دارى را به مقدار مبلغ قرض ، به من داد به اين شرط كه به او در پرداخت بدهى مهلت بدهم ، بدين ترتيب او ضامن شد كه اگر بدهكار قرض خود را تا سرِ موعدِ چك ندهد ، آن را بپردازد ، سپس فرد بدهكار فرار كرد و مخفى شد و در حال حاضر دسترسى به او ندارم ، آيا شرعاً جايز است كه همه قرض را از ضامن بگيرم ؟ ج : اگر بر وجه صحيح شرعى ضامن شده باشد كه اگر بدهكار قرض خود را تا مدّت معيّنى نپرداخت ، او آن را به شما بپردازد ، جايز است بعد از رسيدن موعد ، قرض خود را از او مطالبه كنيد و همه آن را از او بگيريد .