و در هر صورت در اين گونه امور قوانين نظام جمهورى اسلامى لازم الاجراء مىباشد . س 1764 : اگر بدهكار بدهى خود را نپردازد و در اداء آن كوتاهى نمايد ، آيا جايز است طلبكار از مال او تقاص نمايد مثلًا حقّ خود را بطور پنهانى يا به طريق ديگر بردارد ؟ ج : اگر بدهكار بدهى خود را انكار كند و يا بدون عذر در پرداخت آن كوتاهى نمايد ، طلبكار مىتواند از اموال او تقاص نمايد . البتّه اگر در اين زمينه قانونى وجود داشته باشد بايد مراعات گردد . س 1765 : آيا بدهى ميّت جزء حقّ الناس محسوب مىشود تا پرداخت آن از تركه او بر ورثه‌اش واجب باشد ؟ ج : بدهى اعم از اينكه به اشخاص حقيقى باشد يا حقوقى ، جزء حقّ الناس است و بر ورثه بدهكار واجب است آن را از تركه ميّت به طلبكار يا ورثه او بپردازند و تا آن را نپردازند حقّ تصرّف در تركه را ندارند . س 1766 : شخصى زمينى دارد كه ساختمان موجود در آن ، متعلَّق به فرد ديگرى است و صاحب زمين به دو نفر بدهكار است ، آيا جايز است طلبكاران زمين و ساختمان موجود در آن را براى استيفاى حقوق خود توقيف كنند يا آنكه فقط نسبت به زمين چنين حقّى را دارند ؟ ج : آنان حقّ ندارند تقاضاى توقيف چيزى را كه ملك بدهكار نيست ، بنمايند . س 1767 : آيا خانه‌اى كه بدهكار براى سكونت خود و خانواده‌اش به آن نياز دارد ، از توقيف اموالش ، مستثنى است ؟ ج : آنچه را كه بدهكار براى ادامهء زندگى خود به آن نياز دارد مانند منزل و اثاثيه آن ماشين ، تلفن و ساير چيزهايى كه جزء احتياجات زندگانى مناسب با شأن او محسوب مىشوند ، از حكم الزام به فروش ، مستثنى است . س 1768 : اگر تاجرى كه بدهى هايش او را ناتوان ساخته است ، ورشكسته شود و غير از يك ساختمان چيزى نداشته باشد و آن را هم در معرض فروش گذاشته باشد ولى پول آن فقط جوابگوى نصف بدهى او باشد و نتواند بقيّه بدهى خود را بپردازد ، آيا جايز است طلبكاران او را مجبور به فروش آن ساختمان كنند يا آنكه بايد به او مهلت بدهند تا بتواند به طور تدريجى بدهى خود را بپردازد ؟ ج : اگر آن ساختمان ، خانه مسكونى خود و خانواده‌اش نباشد ، وادار كردن او به فروش آن براى پرداخت ديونش اشكال ندارد ، هر چند براى پرداخت همه بدهىهايش كافى نباشد و واجب نيست طلبكاران براى آن مقدار به او مهلت بدهند ، بلكه فقط نسبت به بقيّه بدهىهاى او بايد صبر كنند تا قدرت پرداخت آن را پيدا كند . س 1769 : آيا پرداخت پولى كه يك مؤسسه دولتى از مؤسسه دولتى ديگر قرض مىگيرد واجب است ؟ ج : در وجوب پرداخت ، حكم ساير ديون را دارد . س 1770 : اگر شخصى بدون تقاضاى بدهكار ، قرض او را بپردازد ، آيا واجب است بدهكار عوض آنچه را كه او پرداخت كرده بپردازد ؟