سيد محمد حسن بني هاشمي خميني
38
توضيح المسائل مراجع ( فارسي )
خمس ندارد ، امّا اگر اضافه بماند خمس دارد . مكارم : مسأله 1525 جوايزى كه به پساندازها تعلق مىگيرد اگر قراردادى ميان پسانداز كننده و پسانداز گيرنده نباشد حلال است و بنا بر احتياط واجب با گذشتن سال خمس آن واجب مىشود ، اين در صورتى است كه پس انداز كننده خود را طلبكار جايزه نداند ، بلكه پسانداز گيرنده شخصاً براى تشويق پسانداز كنندگان جوايزى مىدهد . ( 2 معدن مسأله 1798 اگر از معدن طلا ، نقره ، سرب ، مس ، آهن ، نفت ، زغال سنگ ، فيروزه ، عقيق ، زاج ، نمك و معدنهاى ديگر ( 1 ) چيزى بدست آورد در صورتى كه به مقدار نصاب باشد ، بايد خمس آن را بدهد ( 2 ) ) * ( 1 ) فاضل : نمك و هر چيزى كه بر آن عنوان معدن صِدق كند . . ( 2 ) بهجت : بنا بر أقوى بايد خمس آن را بدهد ؛ و بر خلاف منفعت كسب ، خمس معدن را نمىتواند تا سر سال به تأخير بيندازد . سيستانى : مسأله معدن مثل طلا ، نقره ، سرب ، مس ، آهن ، نفت ، زغال سنگ ، فيروزه ، عقيق ، زاج ، نمك و معدنهاى ديگر از انفال است ، يعنى مال امام عليه السلام مىباشد ، ولى اگر كسى چيزى از آن را استخراج نمايد ، در صورتى كه شرعاً مانعى نباشد ، مىتواند آن را براى خود تملك كند ، و چنانچه به مقدار نصاب باشد ، بايد خمس آن را بدهد . مكارم : مسأله واجب است خمس چيزى را كه از معادن طلا ، نقره ، سرب ، آهن ، مس ، زغال سنگ ، نفت ، گوگرد ، فيروزه ، نمك و معدنهاى ديگر و انواع فلزات به دست مىآورند بدهند . مسأله 1799 نصاب معدن بنا بر احتياط 105 مثقال معمولى نقره ( 1 ) يا 15 مثقال معمولى طلاست ( 2 ) يعنى اگر قيمت چيزى را كه از معدن بيرون آورده ، بعد از كم كردن مخارجى كه براى آن كرده به 105 مثقال نقره ( 3 ) يا 15 مثقال طلا ( 4 ) برسد ، بنا بر احتياط واجب بايد خمس آن را بدهد . ) * ( 1 ) نورى : نقره سكه دار . . ( 2 ) نورى : طلاى سكه دار است . . ( 3 ) نورى : نقره سكه دار . . ( 4 ) نورى : طلاى سكه دار . . اراكى ، بهجت : مسأله نصاب معدن 15 مثقال معمولى طلا ( بهجت : طلاى سكه دار ) است ، يعنى اگر قيمت چيزى را كه از معدن بيرون آورده ، بعد از كم كردن مخارجى كه براى آن كرده به 15 مثقال طلا ( بهجت : طلاى سكه دار ) برسد ، بايد خمس آن را بدهد . گلپايگانى ، صافى : مسأله نصاب معدن 15 مثقال معمولى طلاى سكه دار است ، كه