سيد محمد حسن بني هاشمي خميني

368

توضيح المسائل مراجع ( فارسي )

بهجت : مسأله معاملهء مساقات در درختهايى مثل درخت حنا كه از برگ آن استفاده مىكنند ، يا درختى كه از گُل آن استفاده مىكنند ، اشكال ندارد . سيستانى : مسأله معاملهء مُساقات در درختهايى كه ميوه نمىدهد در صورتى كه حاصل ديگرى داشته باشد ، مثل برگ و گُل كه داراى ماليت قابل توجهى باشد مانند درخت حنا كه از برگ آن استفاده مىكنند صحيح است . فاضل : مسأله معاملهء مساقات در درختهايى كه مثل بيد و چنار ميوه نمىدهد ولى از چوب آن استفاده مىكنند ، مانعى ندارد ، مشروط بر اينكه مدّت آن به مقدارى تعيين شود كه چوب آن قابل بريدن باشد . ولى در مثل درخت حنا و سدر كه از برگ آن استفاده مىكنند يا درختى كه از گُل آن براى گلاب گيرى استفاده مىكنند ، اشكال ندارد . مكارم : مسأله معامله مساقات علاوه بر درختان ميوه در مورد درختانى مانند درخت گُل كه از گُل آن براى گلاب گيرى و مانند آن استفاده مىكنند و يا درختانى مثل درخت حنا و سدر كه از برگ آنها بهره مىگيرند ، يا بعضى از درختان كه از شيره و صمغ آن استفاده مىكنند صحيح است ، ولى در مورد درختانى كه هيچ يك از اينها را ندارد مُساقات صحيح نيست . مسأله 2240 در معاملهء مُساقات لازم نيست صيغه بخوانند بلكه اگر صاحب درخت به قصد مُساقات آن را واگذار كند ( 1 ) و كسى كه كار مىكند به همين قصد تحويل بگيرد ( 2 ) معامله صحيح است . ) * ( 1 ) زنجانى : و طرف ، به اين قصد آن را تحويل بگيرد ، معامله صحيح و لازم است . ( 2 ) گلپايگانى ، تبريزى ، خوئى ، سيستانى ، صافى : به همين قصد مشغول كار شود . . مكارم : مسأله در معاملهء مُساقات مىتوانند صيغه بخوانند ، همچنين اگر صاحب درخت به قصد مُساقات آن را در اختيار كسى كه كار مىكند بگذارد و او نيز به همين قصد تحويل گيرد بى آن كه صيغه‌اى بخواند ، باز معامله صحيح است ( ولى گفتگوى لازم براى مدّت و شرايط بايد قبلًا شده باشد ) . مسأله 2241 مالك و كسى كه تربيت درختها را ( 1 ) به عهده مىگيرد ، بايد مكلَّف و عاقل باشند ( 2 ) و كسى آنها را مجبور نكرده باشد ( 3 ) و نيز بايد حاكم شرع آنان را از تصرّف در مال خودشان منع نكرده باشد ، بلكه اگر در حال بالغ شدن سفيه باشند ( 4 ) اگر چه حاكم شرع منع نكرده باشد معاملهء ايشان صحيح نيست . ) * ( 1 ) بهجت : مراقبت از درختها را . . ( 2 ) بهجت ، سيستانى : بايد بالغ و عاقل باشند . . ( 3 ) اراكى : و نيز بايد محجور و سفيه نباشند ، يعنى مال خود را در كارهاى بيهوده مصرف نكنند . خوئى ، تبريزى : و نيز مالك بايد سفيه نباشد يعنى مال خود را در كارهاى بيهوده مصرف نكند . گلپايگانى ، صافى : و نيز بايد سفيه نباشند ، يعنى مال خود را در كارهاى بيهوده مصرف نكنند و نيز بايد مالك ، از تصرّف در مالش به حكم حاكم شرع ممنوع نباشد . سيستانى : و نيز بايد سفيه نباشند ، يعنى مال خود را در كارهاى بيهوده مصرف نكنند و