سيد محمد حسن بني هاشمي خميني

355

توضيح المسائل مراجع ( فارسي )

مسأله اختصاصى مكارم : مسأله 1934 هرگاه كسى بگويد هر كس گم شدهء مرا پيدا كند نيمى از آن را به او مىدهم ، در صورتى كه عامل از خصوصيات و قيمت آن گم شده با خبر نباشد جعاله اشكال دارد . مسأله 2224 پيش از آن كه عامل شروع به كار كند ، جاعل و عامل مىتوانند جعاله را به هم بزنند ( 1 ) ) * ( 1 ) خوئى ، فاضل ، تبريزى ، سيستانى ، صافى : جاعل مىتواند جعاله را به هم بزند . مكارم : [ و ] بعد از شروع نيز مىتوانند جعاله را به هم بزنند ، ولى اگر جاعل به هم زند بايد مزد مقدار عملى را كه انجام داده به او بدهد . بهجت : مسأله جاعل مىتواند پيش از آنكه عامل ، شروع به كار كند جُعاله را به هم بزند ، و بعد از شروع به كار نيز مىتواند ، به هم بزند ولى بايد مزد مقدار عملى كه عامل انجام داده به او بدهد . مسأله 2225 بعد از آن كه عامل شروع به كار كرد ، اگر جاعل بخواهد جعاله را به هم بزند اشكال ندارد ( 1 ) ولى بايد مزد مقدار عملى را كه انجام داده به او بدهد . ) * ( 1 ) اراكى : پس اگر حقّى را كه قرار داده شده بر مجموع مقدمات و نتيجه باشد ، بايد به همان نسبت مزد مقدار كارى را كه انجام داده است به او بدهد . خوئى ، گلپايگانى ، فاضل ، تبريزى ، صافى ، نورى ، زنجانى : اشكال دارد . [ پايان مسأله ] سيستانى : اشكال دارد ، مگر اينكه با عامل به توافق برسند . [ پايان مسأله ] بهجت ، مكارم : رجوع كنيد به ذيل مسأله 2224 مسأله 2226 عامل مىتواند عمل را ناتمام بگذارد ، ولى اگر تمام نكردن عمل ، اسباب ضرر جاعل شود ( 1 ) بايد آن را تمام نمايد . مثلًا اگر كسى بگويد هر كس چشم مرا عمل كند فلان مقدار به او مىدهم و دكتر جراحى شروع به عمل كند ، چنانچه طورى باشد كه اگر عمل را تمام نكند ، چشم معيوب مىشود ، بايد آن را تمام نمايد ( 2 ) و در صورتى كه ناتمام بگذارد ، حقّى به جاعل ندارد ( 3 ) اين مسأله ، در رسالهء آيت الله بهجت نيست ( 1 ) سيستانى : اسباب ضرر جاعل يا كسى كه عمل براى او انجام مىگيرد شود . . ( 2 ) سيستانى : بقيّه مسأله ذكر نشده . ( 3 ) گلپايگانى ، فاضل ، صافى ، نورى ، زنجانى : و ضامنِ عيبى كه حاصل مىشود ( نورى : و ضررى كه بوجود آمده است ) نيز مىباشد . مكارم : و ضامن ضرر و زيان او نيز هست . مسأله 2227 اگر عامل كار را ناتمام بگذارد ، چنانچه آن كار مثل پيدا كردن اسب است كه تا تمام نشود براى جاعل فايده ندارد ، عامل نمىتواند چيزى مطالبه كند . و همچنين است اگر جاعل مزد را براى تمام كردن عمل ( 1 ) قرار بگذارد ( 2 ) مثلًا بگويد هر كس لباس مرا بدوزد ، ده تومان به او مىدهم ( 3 ) ولى اگر مقصودش اين باشد كه هر مقدار از عمل كه انجام گيرد براى آن مقدار مزد بدهد ، جاعل بايد مزد مقدارى را كه انجام شده ) *