خوئى ، تبريزى : مسأله اگر كسى بچه‌اى را ختنه كند و آن بچه بميرد ضامن است خواه مقدارى كه بريده بيشتر از معمول باشد يا نه . و امّا اگر ضررى به آن بچه برسد چنانچه بيشتر از معمول بريده باشد ، ضامن است و اگر بيشتر از معمول نبريده باشد ضمان ، محلّ اشكال و أحوط رجوع به صلح است . سيستانى : مسأله اگر كسى بچه‌اى را ختنه كند و در كار خود كوتاهى نمايد ، يا اشتباه كند مثل اين كه بيش از مقدار معمول ببرد و آن بچه بميرد ، و يا به او ضرر برسد ، ضامن است ؛ و امّا اگر كوتاهى يا اشتباه نكرده باشد و بچه از اصلِ عملِ ختنه بميرد ، يا به او ضرر برسد ، چنانچه در تشخيص اين كه آيا بچه ضرر مىبيند يا نه ، به او رجوع نشده باشد ، و نيز او نمىدانسته كه بچه ضرر مىبيند ، ضامن نيست . مكارم : مسأله هرگاه طبيب به هنگام جراحى بيمار يا ختنه كردن كودك بر اثر سهلانگارى ضررى به بيمار يا كودك برساند ، يا سبب مرگ او گردد ضامن است و همچنين اگر خطا كند و سبب زيانى شود ولى اگر كوتاهى نكرده و مرتكب خطا نشده است ، بلكه بر اثر عوامل ديگرى بيمار ، معيوب گردد يا بميرد ضامن نيست به شرط اين كه در مورد كودك با اجازه ولىّ اقدام كرده باشد . مسأله 2205 اگر دكتر به دست خود به مريض دوا بدهد ، ( يا درد و دواى مريض را به او بگويد و مريض دوا را بخورد ( 1 ) ، چنانچه در معالجه خطا كند و به مريض ضررى برسد يا بميرد ، دكتر ضامن است ( 2 ) ولى اگر فقط بگويد ( 3 ) فلان دوا براى فلان مرض فايده دارد و به واسطهء خوردن دوا ضررى به مريض برسد ، يا بميرد ، دكتر ضامن نيست ( 4 ) ) * اين مسأله ، در رسالهء آيت الله اراكى نيست ( 1 ) [ قسمت داخل پرانتز در رساله آيات عظام : خوئى و تبريزى نيست ] ( 2 ) بهجت : بقيّه مسأله ذكر نشده . ( 3 ) نورى : همچنين اگر پس از مراجعه به او بگويد . . ( 4 ) نورى : در صورتى كه در فن خود مهارت و حذاقت لازم را نداشته باشد و يا مسامحه كند و عملًا اهمّيّت لازم را ندهد ، ضامن است . فاضل : مسأله ا گر پزشك به دست خود به مريض دوا بدهد يا تزريق كند ، يا به عنوان طبابت نسخه‌اى براى بيمار بنويسد يا دستورى به او بدهد و مريض دارو را بخورد ، چنانچه در طبابت و معالجه‌اش خطا كند و به مريض ضررى برسد يا بميرد ، پزشك ضامن است . ولى اگر در مقام طبابت و معالجه نباشد بلكه به عنوان نظريه پزشكى در كتاب بنويسد يا بگويد فلان دارو براى فلان مرض فايده دارد و به واسطهء خوردن دارو ضررى به مريض برسد يا بميرد پزشك ضامن نيست . مكارم : مسأله هرگاه طبيب نسخه‌اى براى بيمار بنويسد يا دستورى به او بدهد ، و يا شخصاً دوا را