( 1 ) مكارم : و مستحبّ است اهل علم و فضل را اگر نيازى داشته باشند بر غير آنها مقدم بشمارد . [ پايان مسأله ] سيستانى : مسأله مستحبّ است در دادن زكات فطره ، خويشان و همسايگان فقير خود را بر ديگران مقدّم دارد ، و سزاوار است كه اهل علم و دين و فضل را بر ديگران نيز مقدم دارد . مسأله 2022 اگر انسان به خيال اين كه كسى فقير است به او فطره بدهد و بعد بفهمد فقير نبوده چنانچه مالى را كه به او داده از بين نرفته باشد ، مىتواند پس بگيرد ( 1 ) و به مستحقّ بدهد و اگر نتواند بگيرد ، بايد از مال خودش فطره را ( 2 ) بدهد و اگر از بين رفته باشد ، در صورتى كه گيرندهء فطره مىدانسته ( يا احتمال مىداده ( 3 ) ) آنچه را گرفته فطره است ، بايد عوض آن را بدهد و الَّا ، دادن عوض بر او واجب نيست و انسان بايد دوباره فطره را بدهد ( 4 ) اين مسأله ، در رسالهء آيت الله بهجت نيست ( 1 ) گلپايگانى ، خوئى ، تبريزى ، صافى ، سيستانى : بايد پس بگيرد . . ( 2 ) سيستانى : عوض فطره را . . ( 3 ) [ قسمت داخل پرانتز در رساله آيات عظام : گلپايگانى ، خوئى ، اراكى ، سيستانى ، تبريزى و صافى نيست ] ( 4 ) سيستانى : بايد عوض فطره را بدهد . فاضل : مسأله اگر با اعتقاد اين كه كسى فقير است به او فطره بدهد و بعد معلوم شود فقير نبوده ، يا از روى ندانستن مسأله به كسى كه فقير نيست فطره بدهد ، چنانچه مالى را كه به او داده از بين نرفته باشد مىتواند پس بگيرد و به مستحقّ بدهد و اگر از بين رفته هرگاه كسى كه آن چيز را گرفته مىدانسته يا احتمال مىداده كه فطره است بايد عوض آن را بدهد تا به مستحقّ برسانند ، ولى اگر به غير عنوان فطره داده نمىتواند چيزى از او بگيرد و چنانچه در تشخيص مستحقّ كوتاهى نكرده باشد مثلًا بيّنهء شرعيه گواهى بر فقر او داده باشد لازم نيست دوباره از مال خود فطره بپردازد . مكارم : مسأله هرگاه به گمان اين كه كسى فقير است به او فطره دهند و بعد معلوم شود فقير نبوده ، مىتواند آن مال را پس بگيرد و به مستحقّ بدهد و اگر پس نگيرد بايد از مال خودش فطره را بدهد و اگر از بين رفته باشد ، در صورتى كه گيرندهء فطره مىدانسته آنچه را گرفته زكات فطره است ، بايد عوض آن را بدهد و در غير اين صورت عوض بر او واجب نيست و اگر دهندهء فطره در تحقيق حال فقير كوتاهى نكرده باشد بر او هم چيزى نيست . زنجانى : مسأله اگر انسان به خيال اين كه كسى از مصارف زكات فطره مثلًا فقير است به او فطره بدهد و بعد بفهمد كه از مصارف زكات فطره نبوده ، مثلًا فقير نمىباشد ، در مسأله همان تفصيلاتى است كه در مسأله [ 1936 ] درباره زكات اموال گفته شد . مسأله 2023 اگر كسى بگويد فقيرم ، نمىشود به او فطره داد مگر آن كه اطمينان پيدا كند ( يا از ظاهر حالش گمان پيدا شود ( 1 ) كه فقير است يا انسان بداند كه قبلًا فقير بوده است ( 2 ) . اين مسأله ، در رسالهء آيت الله بهجت نيست ( 1 ) [ قسمت داخل پرانتز در رساله آيات عظام : نورى و فاضل نيست ]