سيد محمد حسن بني هاشمي خميني
167
توضيح المسائل مراجع ( فارسي )
سيستانى : هر چند بداند شريكش زكات سهم خود را نداده و بعداً نيز نمىدهد ، تصرّف او در سهم خودش اشكال ندارد . مسأله 1988 كسى كه خمس يا زكات بدهكار است و كفّاره و نذر و مانند اينها هم بر او واجب است و قرض هم دارد ، چنانچه نتواند همهء آنها را بدهد ، اگر مالى كه خمس يا زكات آن واجب شده ، از بين نرفته باشد ، بايد خمس و زكات را بدهد و اگر از بين رفته باشد ، مىتواند خمس يا زكات را بدهد ، يا كفّاره و نذر و قرض و مانند اينها را ادا نمايد ( 1 ) . ) * اين مسأله ، در رسالهء آيت الله بهجت نيست ( 1 ) گلپايگانى ، صافى : اگر از بين رفته باشد احتياط لازم آن است كه اگر نذر دارد نذر را مقدم بدارد و اگر نذر ندارد مىتواند خمس يا زكات را بدهد ؛ يا كفّاره و قرض و مانند اينها را ادا نمايد ( صافى : و احوط توزيع بر اين موارد است ) . فاضل : اگر از بين رفته باشد مخيّر است و مىتواند خمس يا زكات را بدهد ، يا كفّاره و نذر و قرض و مانند اينها را ادا نمايد ، ولى بهتر است بين آنها تقسيم كند . مكارم : اگر از بين رفته باشد احتياط اين است كه حقّ مردم را مقدم دارد و اگر چنين كسى از دنيا برود و مال او براى همهء اينها كافى نباشد به همين ترتيب عمل كنند . سيستانى : اگر از بين رفته باشد دادن زكات و خمس و قرض بر دادن كفّاره و نذر مقدم است . زنجانى : اگر از بين رفته باشد ، هر مقدارى از اينها را كه مىتواند مىدهد ، و در چگونگى ادا كردن ، اختيار دارد و مىتواند تمامى توانائى خود را در پرداخت يكى از موارد فوق صرف كند ، و مىتواند از هر يك از آنها ، مقدارى را ادا كند و بهتر است توانائى خود را در موارد فوق تقسيم كند . مسأله 1989 كسى كه خمس يا زكات بدهكار است و نذر ( 1 ) و مانند اينها هم بر او واجب است و قرض هم دارد ( 2 ) اگر بميرد و مال او براى همهء آنها كافى نباشد چنانچه مالى كه خمس و زكات آن واجب شده از بين نرفته باشد ، بايد خمس يا زكات را بدهند و بقيهء مال او را به چيزهاى ديگرى كه بر او واجب است قسمت كنند ( 3 ) و اگر مالى كه خمس و زكات آن واجب شده از بين رفته باشد ، بايد ( 4 ) مال او را به خمس و زكات و قرض و نذر و مانند اينها قسمت نمايند ( 5 ) مثلًا اگر چهل تومان خمس بر او واجب است و بيست تومان به كسى بدهكار است و همهء مال او سى تومان است ، بايد بيست تومان بابت خمس و ده تومان به دَيْن او بدهند . ) * ( 1 ) زنجانى : و كفّاره . . ( 2 ) خوئى ، تبريزى ، سيستانى : كسى كه خمس يا زكات بدهكار است و حَجَّةُ الإسلام بر او واجب است و قرض هم دارد . . فاضل : كسى كه خمس يا زكات بدهكار است و قرض هم دارد . . ( 3 ) خوئى : بقيهء مال او را بر حجّ و قرض ، قسمت نمايند . . فاضل : بقيّه مال او را به قرضهاى او قسمت كنند . . تبريزى : بقيهء مال او را در حجّ صرف نمايند و اگر زياد آمد ، زياده را براى اداى دَين بدهند . .