خوئى ، تبريزى : مسأله - خرما بر سه قسم است : ( 1 ) آن است كه خشكش مىكنند و حكم زكات آن گفته شد . ( 2 ) آن است كه در حال رُطَب بودنش مىخورند . [ 1 ] ( 3 ) آن است كه نارس خلال آن را مىخورند . در قسم دوم چنانچه مقدارى باشد كه خشك آن به 288 من 45 مثقال كم برسد ( خوئى : بنا بر احتياط ) زكات آن واجب است [ 2 ] و امّا قسم سوم ظاهر اين است كه زكات بر آن واجب نباشد . زنجانى : مسأله خرما بر سه قسم است : ( 1 آن كه خشكش مىكنند كه زكات در آن بى اشكال واجب است ، چنانچه گذشت . ( 2 آن كه در حال رطب بودنش مىخورند كه بنا بر احتياط اگر مقدارى باشد كه خشك آن به اندازه نصاب باشد ، زكات آن واجب است . ( 3 آن كه نارس آن را مىخورند كه ظاهراً زكات در آن واجب نيست . مسأله 1874 گندم و جو و خرما و كشمشى كه زكات آنها را داده اگر چند سال هم نزد او بماند زكات ندارد . مسأله 1875 اگر گندم و جو و خرما و انگور ، هم از آب باران ( 1 ) مشروب شود و هم از آب دلو و مانند آن استفاده كند ، چنانچه طورى باشد كه بگويند با دلو آبيارى شده نه باران ، زكات آن بيست يك است و اگر بگويند با آب باران آبيارى شده ( 2 ) زكات آن ده يك است . ) * اين مسأله در رسالهء آيات عظام : خوئى ، گلپايگانى ، تبريزى ، صافى ، سيستانى ، بهجت ، زنجانى و فاضل نيست ( 1 ) نورى : يا مانند آن . . ( 2 ) نورى : نه دلو . . مكارم : مسأله مقدار زكات گندم و جو و خرما و انگور در صورتى كه از آب باران ، يا قنات و نهر و سدّ و يا رطوبت زمين مشروب شود ، ده يك است و اگر با آب چاههاى عميق و نيمه عميق و كم عمق ، يا به وسيلهء دلو و دست و حيوان از چاه يا رودخانه آب بكشد و آن را مشروب سازد زكات آن بيست يك است . مسائل اختصاصى گلپايگانى ، صافى : مسأله 1883 نورى : مسأله 1871 اگر گندم و جو و خرما و انگور از آب باران يا نهر مشروب شود ، يا ( مثل زراعتهاى مصر ) [ 3 ] از رطوبت زمين استفاده كند ؛ زكات آن ده يك است و اگر با دلو و مانند آن آبيارى شود [ 4 ] زكات آن بيست يك است [ 5 ] و اگر مقدارى از باران ، يا نهر ، يا رطوبت زمين استفاده كند و به همان مقدار از آبيارى با دلو و مانند آن استفاده نمايد [ 6 ] زكات نصف آن ده يك و زكات نصف ديگر آن بيست يك مىباشد يعنى از چهل قسمت سه قسمت آن را بايد بابت زكات بدهند . [ 1 ] سيستانى : در حال رُطب بودن قابل مصرف است . . [ 2 ] سيستانى : در قِسم دوم چنانچه مقدارى باشد كه خشك آن به مقدار نصاب برسد احتياط مستحبّ آن است كه زكات آن را بدهند . . [ 3 ] قسمت داخل پرانتز در رساله آيت الله زنجانى نيست [ 4 ] فاضل : اگر با دلو و موتور و پمپ از چاههاى عميق و نيمه عميق كه فعلًا متداوّل است آبيارى شود . . تبريزى : اگر با ماشين آلات يا با دلو و مانند آن آبيارى شود . . بهجت : اگر با دست ، همچون دلو و موتور آب و مانند آن آبيارى شود . . [ 5 ] خوئى ، سيستانى ، تبريزى ، زنجانى : بقيّه مسأله ذكر نشده . [ 6 ] فاضل : به همان مقدار از آبيارى با دلو و موتور و پمپ استفاده نمايد . . بهجت : به همان مقدار از آبيارى با دلو و موتور آب و مانند آن استفاده نمايد .