ج : معيار ، ضررى است كه در نظر عرف ، قابل توّجه و معتنابه باشد . س 1462 : زنجيرزدن به بدن همانگونه كه بعضى از مسلمانان انجام مىدهند ، چه حكمى دارد ؟ ج : اگر به نحو متعارف و بگونه‌اى باشد كه از نظر عرفى از مظاهر حزن و اندوه در عزادارى محسوب شود اشكال ندارد . ولادتها و اعياد س 1463 : آيا انشاى عقد اخوّت در ايّامى غير از روز عيد غدير خم جايز است ؟ ج : انحصار آن به روز مبارك عيد غدير خم معلوم نيست هر چند اولى و احوط است . س 1464 : آيا واجب است عقد اخوّت به همان صيغهء مشهور اجرا شود يا اينكه اجراى آن به هر لغتى صحيح است ؟ ج : رعايت صيغهء خاصى كه وارد شده هر چند اولى است ولى تعيُّن آن احراز نشده است . س 1465 : نظر حضرت عالى راجع به عيد نوروز چيست ؟ آيا همانند عيدهايى كه مسلمانان آنها را جدى مىگيرند مثل عيد فطر و قربان ، از نظر شرعى ثابت شده است يا اينكه فقط روز مباركى محسوب مىشود مثل روز جمعه و مناسبتهاى ديگر ؟ ج : هر چند نصّ معتبرى مبنى بر اينكه عيد نوروز از اعياد دينى يا ايام مبارك شرعى باشد ، وارد نشده است ، ولى جشن گرفتن و ديد و بازديد در آن روز ، اشكال ندارد ، بلكه از اين جهت كه صله رحم مىباشد مستحسن است . س 1466 : آيا آنچه راجع به عيد نوروز و فضيلت و اعمال آن وارد شده ، صحيح است ؟ آيا انجام آن اعمال ( اعم از نماز و دعا و غيره ) به قصد ورود جايز است ؟ ج : انجام آن اعمال به قصد ورود ، محل تأمل و اشكال است ، بله انجام آنها به قصد رجاء و اميد مطلوب بودن ، اشكال ندارد . احتكار و اسراف س 1467 : احتكار چه چيزهايى از نظر شرعى حرام است ؟ آيا تعزير مالىِ محتكران به نظر جناب عالى جايز است ؟ ج : حرمتِ احتكار بر اساس آنچه در روايات آمده و نظر مشهور هم همان است ، فقط در غلَّاتِ چهارگانه و در روغن حيوانى و روغن نباتى است كه طبقات مختلف جامعه به آن نياز دارند ، ولى حكومت اسلامى هنگامى كه مصلحت عمومى اقتضا كند ، حق دارد از احتكار ساير احتياجات مردم هم جلوگيرى كند و اجراى تعزير مالى بر محتكر در صورتى كه حاكم صلاح بداند ، اشكال ندارد . س 1468 : گفته مىشود كه استفاده از نيروى برق براى روشنايى بيشتر از مقدار نياز ، اسراف محسوب نمىشود ، آيا اين سخن صحيح است ؟ ج : شكَّى نيست كه استفاده و مصرف هر چيز حتّى نيروى برق و نور چراغ بيشتر از مقدار نياز ، اسراف محسوب مىشود . آنچه صحيح است سخن منقول از رسول الله " صلَّى الله عليه و آله و سلَّم " است كه مىفرمايد : " لا سرف فى خير " در كار خير ، اسراف وجود ندارد .