مسائل نماز وروزه ( مسأله 51 ) اگر شخص روزه‌دارى در ماه رمضان بعد از غروب وبعد از افطار كردن در محل خود با هواپيما به طرف مغرب وبه محلى كه در آنجا آفتاب هنوز غروب نكرده ، مسافرت مىكند ، پس از وصول به آن محل آيا لازم وواجب است كه تا غروب آفتاب امساك كند ؟ ظاهر اين است كه واجب نباشد چون اين شخص طبق آية مباركه ( وأتموا الصيام إلى الليل ) روزه‌اى را كه گرفته وتا غروب رسانده است ومقتضى ندارد كه در آن محل امساك كند . ( مسأله 52 ) اگر شخص مكلف نماز صبح را در محل خود بجا آورد وسپس به طرف مغرب وبه محليكه هنوز صبح طلوع نكرده است ، مسافرت كند ويا نماز ظهر وعصر را خوانده وبعدا به طرفي كه هنوز در آنجا ظهر نشده مسافرت مىكند ويا نماز مغرب را خوانده وبعدا به محلى كه هنوز آفتاب در آنجا غروب نكرده مسافرت مىكند ، آيا لازم وواجب است كه در تمام اين موارد نمازهاى خود را اعاده كند ؟ دو وجه دارد واحتياط واجب آنست كه نمازهاى خوانده شده را دوباره بخواند . ( مسأله 53 ) اگر شخصي وقت نماز در شهر ومحل خودش گذشته باشد به اين كه آفتاب طلوع كرده وأو نماز صبح را نخوانده ويا آفتاب غروب كرده وأو نماز ظهر وعصر را نخوانده وسپس با هواپيما به محلى مسافرت مىكند كه در آنجا آفتاب طلوع نكرده ويا غروب نكرده ، آيا لازم است بر أو نمازهائى كه از أو فوت شده ، بطور أداء يا قضاء يا به قصد ما في الذمة بجا آورد ؟ در اينجا چند وجه دارد واحتياط آنست كه نمازها را به قصد ما في الذمة أعم از قضاء ويا أداء بجا آورد . ( مسأله 54 ) اگر كسى با هواپيما مسافرت كرد وخواست نماز خود را در هوا بخواند ، چنانچه بتواند نماز را رو به قبله وبا ديگر شرائط بجا آورد ، نماز أو صحيح است واگر نتواند در هوا نماز را رو به قبله بجا آورد ، اگر وقت نماز به اندازه‌اى