مىنمايند وبدين جهت قيمت وارزش پيدا مىكند ، مانند خوردنيها ، آشاميدنيها ، فرشها ، ظرفها ، اقسام جواهرات ومانند اينها . ديگرى آن كه ذاتا ارزش ومزيتى ندارد بلكه ارزش وقيمتش اعتباري است : مثل تمبرهاى پست كه دولت براي آنها قيمت معين كرده است از يك ريال يا كمتر يا بيشتر وآنها را در پست خانه براي مراسلات ودر گمركات ودادسراها براي چسباندن به اظهارنامه‌ها ودر محاضر رسمي براي اسناد معاملات وغير اينها قبول مىنمايد ، واز اين جهت ارزش وماليت پيدا مىكند وهر وقت دولت بخواهد كه آنها را از ماليت بيندازد روى آنها مهر باطله زده واز اعتبار ساقط مىنمايد . ( مسأله 2842 ) اجناسى كه مورد معامله ويا قرض واقع مىشوند دو قسمند . 1 - مكيل وموزون ( پيمانه‌اى وكشيمنى ) . 2 - غير مكيل وموزون . قسم أول : آن است كه قيمت وارزشش روى پيمانه يا كشش قرار گرفته مثل برنج ، گندم ، جو ، طلا نقره ومانند اينها . قسم دوم : آن است كه قيمتش فقط به شماره : مانند تخم مرغ ، يا به ذراع است مانند پارچه وفرش . حال چنان كه در باب قرض هر جنسي را به ديگرى قرض بدهيم به شرط زيادة ربا بوده وآن قرض حرام مىشود خواه مكيل وموزون باشد يا غير آن ، در باب معامله هم اگر مكيل وموزون را با همجنس خود خريد وفروش نمائيم با زيادة معامله باطل وحرام خواهد بود واما اگر غير مكيل وموزون را به همجنس خود به زيادة معامله كنيم ربا نخواهد بود ، ودر نتيجة اين مسأله به ميان مىآيد كه هر گاه كسى صد عدد تخم مرغ را به ديگرى قرض دهد تا مدت دو ماه مثلا به صد وده عدد ، ربا مىشود ، ولى اگر صد عدد ، تخم مرغ را به صد وده تا به مدت دو ماه بفروشد چنانچه فرق بين ثمن ومثمن باشد ربا نشده ومعامله صحيح است ، در صورتي كه نتيجة يكى است ولى عنوان فرق كرده ، اگر عنوان قرض باشد ربا است ، واگر خريد وفروش باشد ربا نيست ودر اينجا بايد