السيد الخوئي
306
توضيح المسائل ( فارسي )
پوشاك واثاثيه وخريد منزل وعروسى پسر وجهيزيه دختر وزيارة ومانند اينها مىرساند ، در صورتي كه از شأن أو زياد نباشد ، وزيادة روى هم نكرده باشد ، خمس ندارد . ( مسأله 1785 ) مالي را كه انسان به مصرف نذر وكفاره مىرساند ، جزء مخارج ساليانه است ، ونيز مالي را كه به كسى مىبخشد يا جائزه مىدهد ، در صورتي كه از شأن أو زياد نباشد ، از مخارج ساليانه حساب مىشود . ( مسأله 1786 ) اگر انسان در شهري باشد كه معمولا هر سال مقدارى از جهيزيه دختر را تهيه مىكنند ، چنانچه در بين سال از منافع آن سال جهيزيهاى بخرد واز شأنش زياد نباشد خمس آن را لازم نيست بدهد . واگر از شأنش زياد باشد يا از منافع آن سال در سال بعد جهيزيه تهيه نمايد ، بايد خمس آن را بدهد . ( مسأله 1787 ) مالي را كه خرج سفر حج وزيارتهاى ديگر مىكند از مخارج سالى حساب مىشود كه در آن سال خرج كرده ، واگر سفر أو تا مقدارى از سال بعد طول بكشد ، آنچه در سال بعد خرج مىكند ، بايد خمس آن را بدهد . ( مسأله 1788 ) كسى كه از كسب وتجارت فائدهاى برده اگر مال ديگرى هم دارد ، كه خمس آن واجب نيست مىتواند مخارج سال خود را فقط از فائده كسبش حساب كند . ( مسأله 1789 ) آذوقهاى كه براي مصرف سالش از منافع كسبش خريده ، اگر در آخر سال زياد بيايد ، بايد خمس آن را بدهد . وچنانچه بخواهد قيمت آن را بدهد ، در صورتي كه قيمتش از وقتي كه خريده زياد شده باشد ، بايد قيمت آخر سال را حساب كند . ( مسأله 1790 ) اگر از منفعت كسب پيش از دادن خمس اثاثيهاى براي منزل بخرد ، هر وقت احتياجش از آن بر طرف شد ، احتياط مستحب آنست كه خمس آن را بدهد وهمچنين است زيور آلات زنانه ، در صورتي كه وقت زينت كردن زن با آنها گذشته باشد .