السيد الخوئي
303
توضيح المسائل ( فارسي )
اگر مثلا با كسى خويشاوندى داشته وگمان ارث بردن از أو نداشته احتياط واجب آنست كه خمس آن ارث را كه از أو مىبرد اگر از مخارج سالش زياد بيايد بدهد . ( مسأله 1764 ) اگر مالي به ارث به أو برسد ، وبداند كسى كه اين مال از أو به ارث رسيده خمس آن را نداده ، بنابر احتياط واجب خمس آن را بدهد ، ولى اگر در خود آن مال خمس نباشد ، ووارث بداند كسى كه آن مال از أو به ارث رسيده ، خمس بدهكار است ، بايد خمس را از مال أو بدهد . ( مسأله 1765 ) اگر بواسطة قناعت كردن ، چيزى از مخارج سال انسان زياد بيايد ، بايد خمس آن را بدهد . ( مسأله 1766 ) كسى كه ديگرى تمام مخارج أو را مىدهد ، بايد خمس تمام مالي را كه بدست مىآورد بدهد . ( مسأله 1767 ) اگر ملكي را بر افراد معينى مثلا بر أولاد خود وقف نمايد ، چنانچه در آن ملك زراعت ودرختكارى كنند واز آن چيزى بدست آورند واز مخارج سال آنان زياد بيايد ، بايد خمس آن را بدهند . وهمچنين اگر طور ديگرى هم از آن ملك نفع ببرند ، مثلا اجاره آن را بگيرند ، بايد خمس مقدارى را كه از مخارج سالشان زياد مىآيد بدهند . ( مسأله 1768 ) اگر مالي را كه فقير بابت خمس وزكات وصدقه مستحبى گرفته از مخارج سالش زياد بيايد ، يا از مالي كه به أو دادهاند منفعتى ببرد ، مثلا از درختى كه بابت خمس به أو دادهاند ميوهاى بدست آورد ، واز مخارج سالش زياد بيايد بايد خمس آن را بدهد . ( مسأله 1769 ) : اگر با عين پول خمس نداده جنسي را بخرد ، يعنى به فروشنده بگويد اين جنس را به اين پول مىخرم ظاهر اين است كه معامله نسبت بجميع مال صحيح است ، وبه جنسي كه با اين پول خريده است خمس تعلق مىگيرد واحتياجى به اجازه وامضا حاكم شرع نيست . ( مسأله 1770 ) اگر جنسي را بخرد وبعد از معامله قيمت آن را از پول