السيد الگلپايگاني
5
توضيح المسائل ( فارسي )
مىدانند ، وعده ديگر مىگويند حرام نيست ، آن عمل را انجام ندهد ، واگر عملي را بعضي واجب وبعضي مستحب مىدانند ، آن را بجا آورد . پس كساني كه مجتهد نيستند ونمىتوانند به احتياط عمل كنند ، واجب است از مجتهد تقليد نمايند . مسأله 2 - تقليد در احكام ياد گرفتن فتواى مجتهد است با التزام به عمل به آن واز مجتهدي بايد تقليد كرد كه مرد وبالغ وعاقل وشيعه دوازده امامي وحلال زاده وزنده وعادل باشد . وعادل كسى است كه با ملكه عدالت كارهائى را كه بر أو واجب است بجا آورد وكارهائى را كه بر أو حرام است ترك كند ، وملكه عدالت عبارتست از حالتي كه وأدار كند انسان را با طاعت وترك معصيت ونشانه آن اين است كه اگر از أهل محل يا همسايگان أو يا كساني كه با أو معاشرت دارند حال أو را بپرسند ، خوبى أو را تصديق نمايند ومجتهدي كه انسان از أو تقليد مىكند - در صورت علم به مخالفت فتواى أو با فتواى غير - بنابر احتياط واجب بايد غير ، اعلم از أو نباشد مگر آن كه فتواى غير اعلم موافق با احتياط باشد واعلم يعنى كسى كه در فهميدن حكم خدا از تمام مجتهدهاى زمان خود استادتر باشد . مسأله 3 - مجتهد واعلم را از سه راه مىتوان شناخت أول - آن كه خود انسان يقين كند ، مثل آن كه از أهل علم باشد وبتواند مجتهد واعلم را بشناسد . دوم - آن كه دو نفر عالم عادل ، كه مىتوانند مجتهد واعلم را تشخيص دهند ، مجتهد بودن يا اعلم بودن كسى را تصديق كنند به شرط آن كه دو نفر عالم عادل ديگر با گفته آنان مخالفت ننمايند سوم - آنكه عدهاى از أهل علم كه مىتوانند مجتهد واعلم را تشخيص دهند ، واز گفته آنان اطمينان پيدا مىشود ، مجتهد بودن يا اعلم بودن كسى را تصديق كنند . مسأله 4 - اگر شناختن اعلم مشكل باشد مىتواند از كسى تقليد كند كه يقين به اعلم بودن ديگران از أو نداشته باشد يا مخالفت فتواى أو با فتواى اعلم معلوم نباشد . واگر چند نفر در نظر أو اعلم از ديگران وبا يكديگر مساوى باشند ، بايد از يكى از آنان تقليد كند . ولى چنانچه يكى از آنان پرهيزكارتر باشد بهتر آنست كه از أو تقليد كند . مسأله 5 - بدست آوردن فتوى يعنى دستور مجتهد چهار راه دارد : أول