دهد ، ربا وحرام است ونيز اگر با أو شرط كند كه چيزى را كه قرض مىگيرد به طور مخصوص پس دهد ، مثلا مقدارى طلاى نساخته به أو بدهد وشرط كند كه ساخته پس بگيرد ، باز هم ربا وحرام مىباشد . ولى اگر بدون اين كه شرط كند ، خود بدهكار زيادتر از آنچه قرض كرده پس بدهد اشكال ندارد بلكه مستحب است . مسأله 2346 - ربا دادن مثل ربا گرفتن حرام است ، وكسى كه قرض ربايى گرفته مالك آن نمىشود ونمى تواند در آن تصرف كند ولى چنانچه طورى باشد كه اگر قرار ربا را هم نداده بودند ، صاحب پول راضى بوده كه گيرنده قرض در آن پول تصرف كند ، قرض گيرنده مىتواند در آن بدون اشكال تصرف نمايد . مسأله 2347 - اگر گندم يا بذر ديگرى را به طور قرض ربايى بگيرد وبا آن زراعت كند ، حاصلى كه از آن به دست مىآيد مال قرض دهنده است . مسأله 2348 - اگر لباسى را بذمه بخرد وبعدا از پولى كه ر بابت گرفته ، يا از پول حلالى كه مخلوط با ربا است به صاحب لباس بدهد چنانچه موقع خريدارى قصدش بوده كه از اين پول بدهد پوشيدن آن لباس جايز نيست ونماز خواندن در آن بنابر احتياط باطل است ، واگر در هنگام خريد چنين قصدي را نداشته باشد پوشيدن آن لباس جايز ونماز در آن صحيح است ونيز اگر پول ربايى يا حلال مخلوط به حرام داشته باشد وبه فروشنده بگويد كه اين لباس را با اين پول مىخرم ، پوشيدن آن لباس حرام است واگر بداند پوشيدن آن حرام است نماز خواندن در آن هم بنابر احتياط واجب باطل مىباشد . مسأله 2349 - اگر انسان مقدارى پول به تاجر بدهد كه در شهر ديگر از طرف أو كمتر بگيرد ، اشكال ندارد واين را صرف برأت مىگويند . واين بمانند آنست كه قسمتى از طلب خود را صرف نظر كرده باشد وهمچنين است اگر پولى را به كسى بدهد وشرط كند همان مقدار را در شهر ديگرى به أو پس بدهد .