مىكند ، معامله باطل است . مسأله 2306 - بايد قرار معامله مساقات را پيش از ظاهر شدن ميوه بگذارند واگر بعد از ظاهر شدن ميوه وپيش از رسيدن آن قرار بگذارند پس اگر كارى مانند آبيارى كه براي تربيت درخت وپرورش ميوه لازم است باقي باشد ، معامله صحيح است واگر نه اشكال دارد ، اگر چه احتياج به كارى مانند چيدن ميوه ونگهدارى آن داشته باشد . مسأله 2307 - معامله مساقات در بوته خربزه وهندوانه وخيار ومانند اينها صحيح نيست . مسأله 2308 - درختانى كه از آب باران يا رطوبت زمين استفاده مىكند وبه آبيارى احتياج ندارند اگر به كارهاى ديگر مانند بيل زدن وكود دادن وسمپاشى كه موجب زياد شدن يا مرغوبيت ميوه مىشود احتياج داشته باشد معامله مساقات در آن صحيح است . ولى چنانچه آن كارها در زياد شدن يا مرغوبيت ميوه تأثيرى نداشته باشند معامله مساقات اشكال دارد . مسأله 2309 - دو نفرى كه مساقات كرده‌اند ، با رضايت يكديگر مىتوانند معامله را به هم بزنند ونيز اگر در ضمن خواندن صيغه مساقات شرط كنند كه هر دو ، يا يكى از آنان حق به هم زدن معامله را داشته باشند ، مطابق قرارى كه گذاشته‌اند ، به هم زدن معامله اشكال ندارد ، بلكه اگر در معامله شرطي كنند وعملي نشود ، كسى كه براي نفع أو شرط كرده‌اند ، مىتواند معامله را به هم بزند . مسأله 2310 - اگر مالك بميرد ، معامله مساقات به هم نمىخورد وورثه‌اش به جاى أو هستند . مسأله 2311 - اگر كسى كه تربيت درختان به أو واگذار شده بميرد چنانچه در عقد شرط نكرده باشند كه خودش آنها را تربيت كند ، ورثه‌اش بجاى أو هستند ، وچنانچه خودشان عمل را انجام ندهند وأجير وكارگر هم نگيرند ، حاكم شرع از