جايى كه مالك ندارد . مسأله 1868 - اگر شك كند كه آنچه را خارج نموده است به حد نصاب رسيده است يا خير ، احتياط واجب آن است كه امتحان نمايد يعنى از راه وزن كردن يا راههاى ديگر قيمت آن را معلوم نمايد . مسأله 1869 - اگر چند نفر چيزى از معدن بيرون آورند ، چنانچه بعد از كم كردن مخارجى كه براي آن كرده‌اند ، اگر سهم هر كدام آنها به 105 مثقال نقره يا 15 مثقال طلا برسد بايد خمس آن را بدهند . مسأله 1870 - اگر معدنى را كه در ملك ديگرى است بدون اذن صاحب آن استخراج كنند آنچه از آن بدست مىآيد مال صاحب ملك است وچون صاحب ملك براي بيرون آوردن آن خرجى نكرده ، بايد خمس تمام آنچه را كه از معدن بيرون آمده بدهد . مسأله 1871 - أجير گرفتن براي اخراج معدن جايز است واجاره كننده ، مالك معدن مىشود در صورتي كه أجير به نحو خاص باشد يعنى جميع منافع أو يا منفعت مخصوصة خارج كردن ، براي اجاره كننده باشد اما اگر أجير به نحو مطلق باشد ، در صورتي كه خودش قصد تملك كند ، مالك مىشود . مسأله 1872 - اگر معدن در زمين آبادي باشد كه مسلمين آن را به زور وغلبه بدست آورده‌اند مانند أكثر أراضي إيران وعراق ، چنانچه مسلمانى آن معدن را اخراج كند مالك مىشود وبايد خمس آن را بپردازد ، واگر غير مسلمان اخراج كند مالك نمىشود . واگر كافر معدنى را از زمينى كه در حال فتح مسلمين ، موات است اخراج كند مالك نمىشود . 3 - گنج مسأله 1873 - گنج مالي است كه در زمين يا درخت يا كوه يا ديوار پنهان