( 198 ) بخار ودود وشعله اى كه از چيز نجس يا متنجس بر مىخيزد پاك است ولى اگر بخار به صورت عرق ومايع در آيد ، چه از نجس باشد وچه از متنجس ، نجس است ، ونيز بنا بر احتياط واجب بايد از ذرات چربى وروغنى كه از دود نجس ومتنجس حاصل مىشود وبر سطوح مجاور آن مى نشيند اجتناب شود . ( 199 ) كوزه گلى ومانند آن كه از گل نجس ساخته شده نجس است . وبنا بر احتياط واجب بايد از زغالى كه از چوب نجس درست شده اجتناب نمايند . ( 200 ) چيز نجسى كه معلوم نيست استحاله شده يا نه ، نجس است . ( 201 ) اگر شراب به خودى خود يا به واسطه آن كه چيزى مثل سركه ونمك در آن ريخته اند سركه شود ، پاك مىگردد در صورتي كه شراب با چيز نجس ديگرى مخلوط نشده باشد . واين از مطهريت انقلاب است . ( 202 ) سركه اى كه از انگور وكشمش وخرماى نجس درست كنند نجس است . ودر طهارت آن بعد از انقلاب به شراب وانقلاب شراب به سركه ، تأمل است . ( 203 ) اگر پوشال ريز انگور يا خرما با آنها باشد وسركه بريزند اشكال ندارد . ونيز اگر پيش از آن كه خرما وكشمش وانگور سركه شود خيار وبادمجان ومانند اينها در آن بريزند بنا بر اظهر اشكال ندارد . كم شدن دو سوم آب انگور ( 204 ) آب انگورى كه جوش آمده پيش از آن كه دو سوم آن به واسطه جوشيدن كم شود ويك سوم آن باقي بماند ، بنابر أقوى وأحوط نجس است ، وبنا بر اظهر وأحوط فرقى نيست در اين كه به وسيله آتش جوش بيايد يا به وسيله ديگر ، ولى همين كه دو سوم آن كم شد يا مبدل به سركه گرديد ، پاك مىشود . ( 205 ) اگر مثلا در يك خوشه غوره ، يك دانه يا دو دانه انگور باشد ، چنانچه به آبى كه از آن خوشه گرفته مىشود آبغوره بگويند واثرى از شيرينى دانه انگور در آن نباشد وبجوشد ، پاك وخوردن آن حلال است . ( 206 ) چيزى كه معلوم نيست غوره است يا انگور ، اگر جوش بيايد نجس