السيد محمد علي الأبطحي
8
مسائلى از فقه شيعه ( فارسي )
معصوم ومنصوب به خلافت وامامت وولايت از سوى خداوند به واسطه پيغمبر أكرم ( صلى الله عليه وآله ) بداند . وعادل كسى است كه حالتي از ايمان داشته باشد كه أو را به انجام واجبات وترك محرمات وأدار نمايد ، ونشانه عدالت آن است كه در ظاهر شخص خوبى باشد كه اگر از أهل محل يا همسايگان أو يا كساني كه با أو معاشرت دارند حال أو را بپرسند ، خوبى أو را تصديق نمايند ، به شرط آن كه در تصديق يا انتقاد ويا سكوت ، مغرض يا متهم به غرض ورزى نباشند . ( مسأله 4 ) : مجتهدي كه انسان از أو تقليد مىكند بايد اعلم باشد ، واگر اعلميت كسى معلوم نيست بايد از مجتهدي تقليد كرد كه گمان ندارد كسى از أو اعلم باشد ، مگر آن كه غير اعلم در موارد اختلاف ، مطابق احتياط فتوا دهد . واعلم كسى است كه در فهميدن حكم خدا از همه مجتهدان زمان خود استادتر ، وبنابر احتياط واجب پرهيزگارتر باشد . ( مسأله 5 ) : شناخت مجتهد واعلم سه راه دارد : أول : خود انسان يقين كند ، مانند اين كه از أهل علم باشد وبتواند مجتهد واعلم را بشناسد . دوم : دو نفر عالم عادل كه مىتوانند مجتهد واعلم را تشخيص دهند از روى اطلاع وتحقيق شخصي - نه بر أساس گواهى ديگران - مجتهد يا اعلم بودن كسى را تصديق كنند ، به شرط آن كه دو نفر عالم عادل ديگر با گفته آنان مخالفت ننمايند . واجتهاد يا اعلميت كسى به گفته يك نفر مورد وثوق ثابت نمىشود . سوم : عده اى از أهل علم كه مىتوانند مجتهد واعلم را تشخيص دهند واز گفته آنان اطمينان پيدا مىشود ، از روى تحقيق واطلاع خودشان مجتهد يا اعلم بودن شخصي را تصديق كنند . ( مسأله 6 ) : اگر اختلاف بين مجتهدين تا حدى معلوم ، وشناختن اعلم مشكل باشد ، بايد از مجتهدي تقليد كند كه گمان دارد اعلم است ; بلكه اگر احتمال ضعيفى هم بدهد كه مجتهدي از آنها اعلم است وبداند ديگرى از أو اعلم نيست ، و