السيد محمد علي الأبطحي
396
مسائلى از فقه شيعه ( فارسي )
مسائل مساقات ودرختكارى آباد كردن زمين به كشت گياهان ونشاندن درختان ، از كارهاى نيكى است كه خداوند متعال براي أنبياء واولياى خويش پسنديده است ، در حديثي از امام صادق ( عليه السلام ) رسيده كه فرمود زراعت ودرختكارى كنيد ، كه به حق خداوند عملي حلالتر وپاكيزه تر از آن نيست . ( مسأله 2169 ) : هر گاه كسى با ديگرى قرار بگذارد كه درختانى كه مالك يا اختيار دار آنهاست به أو واگذار كند كه رسيدگى وآبيارى نمايد يا درختانى در زمين معين بنشاند وبجاى آن سهمى از ميوه ويا زيادتى درخت يا برگ يا شكوفه آن بردارد ، اين معامله را ( مساقات ) مىگويند ، مشروط به اين كه قرارداد آنها تا مدت معينى باشد كه سود مطلوب حاصل شود . ( مسأله 2170 ) : در معامله مساقات صيغه خواندن لازم نيست ، بلكه اگر صاحب درخت به قصد مساقات آن را واگذار كند وكسى كه كار مىكند به همين قصد تحويل بگيرد معامله صحيح است . ( مسأله 2171 ) : مالك وكسى كه رسيدگى به درختان را به عهده مىگيرد ، بايد بالغ وعاقل باشند ، وكسى آنها را مجبور نكند ، ونيز مالك بايد سفيه ويا به حكم حاكم شرع محجور نباشد . ( مسأله 2172 ) : مدت مساقات بايد معلوم باشد ، واگر أول آن را معين كنند وآخر آن را هنگام بدست آمدن نتيجة كار قرار دهند صحيح است . ( مسأله 2173 ) : بايد سهم هر كدام نصف يا ثلث حاصل ومانند اينها باشد ، واگر قرار بگذارند كه مثلا صد من از ميوه ها براي مالك وبقيه براي كسى باشد كه كار مىكند معامله باطل است . ( مسأله 2174 ) : معامله مساقات را بايد پيش از در آمدن ميوه قرار بگذارند ، واگر پس از در آمدن ميوه وپيش از رسيدن آن قرار بگذارند ، چنانچه كارى مانند