( مسأله 2000 ) : اگر چيزى را كه مىتوان از آن استفاده حلال برد به قصد مصرف در حرام بفروشد - مانند انگورى كه به قصد شراب كردن فروخته شود - معامله آن حرام ، بلكه بنابر احتياط باطل است ، ولى اگر به اين قصد نفروشد وتنها بداند كه مشترى از انگور شراب تهيه مىكند ظاهر اين است كه معامله اشكال ندارد . ( مسأله 2001 ) : ساختن مجسمه جاندار بلكه نقاشى آن نيز حرام است ، ولى خريد وفروش آن چنانچه منفعت عقلائي داشته باشد ( مانند مجسمه هاى بدن انسان كه در آموزش پزشكى استفاده مىشود ) مانعى ندارد اگر چه أحوط ترك است ، ونگهدارى آن در منزل كراهت شديد دارد ، ونماز در آن مكان قبول نمىشود ، وملائكة رحمت نازل نمىشوند . ( مسأله 2002 ) : خريدن چيزى كه از قمار ، يا دزدى ، يا از معامله باطل تهيه شده باطل وحرام است ، واگر كسى آن را بخرد بايد به صاحب اصليش برگرداند . ( مسأله 2003 ) : اگر روغنى را كه با پيه مخلوط است بفروشد ، چنانچه آن را معين كند مثلا بگويد اين يك من روغن را مىفروشم ، معامله به مقدار پيه اى كه در آن است محكوم به بطلان است ، وپولى كه فروشنده براي پيه آن گرفته مال مشترى وپيه مال فروشنده است ، ومشترى مىتواند معامله روغن خالصى را هم كه در آن است بهم بزند ، ولى اگر آن را معين نكند بلكه يك من روغن در ذمه بفروشد ، بعد روغنى كه پيه دارد بدهد ، مشترى مىتواند آن روغن را برگرداند ، وروغن خالص را مطالبه نمايد . مسائل ربا در خريد وفروش ربا از گناهان بسيار بزرگ است ، وبعيد نيست - چنان كه صاحب جواهر وغير ايشان فرموده اند - : از ضروريات دين باشد ، كه منكر وحلال كننده آن دانسته ، از دين بيرون رود ، زيرا كه حرمت آن به قرآن وسنت واجماع مسلمين ثابت است . وآيات وأحاديث در شدت نكوهش آن بسيار وارد شده است . خداوند متعال فرمود : ( يا أيها الذين آمنوا اتقوا الله وذروا ما بقي من الربوا إن