السيد محمد علي الأبطحي
355
مسائلى از فقه شيعه ( فارسي )
معاملات ( داد وستدها ) ياد گرفتن احكام خريد وفروش وآيين داد وستد ، براي هر فرد مسلمان بخصوص افراد كاسب سزاوار بلكه لازم است ، تا گرفتار حرامخوارى نشوند ، وأموال يكديگر را به باطل تصرف نكنند . خداوند متعال فرموده است : ( يا أيها الذين آمنوا لا تأكلوا أموالكم بينكم بالباطل إلا أن تكون تجارة عن تراض منكم . . . ) ( سوره نساء ، 30 ) . يعنى : اى كساني كه ايمان آورده أيد أموال يكديگر را به ناحق مخوريد مگر اين كه تجارت ( داد وستدى ) به رضا ورغبت خودتان باشد . . . . حضرت أمير المؤمنين علي ( عليه السلام ) تجار را سفارش مىفرمودند : الفقه ثم المتجر . . . . يعنى : أول ياد گرفتن احكام ودانستن مسائل حلال وحرام ، سپس خريد وفروش كردن . واين جمله را به جهت تأكيد سه بار تكرار مىكردند . واز حضرت امام صادق ( عليه السلام ) روايت شده : كسى كه مىخواهد خريد وفروش كند ، بايد احكام آن را فرا گيرد ، كه هر گاه پيش از ياد گرفتن احكام به خريد وفروش پردازد ، بر اثر معاملات باطل وشبهه ناك به هلاكت خواهد افتاد . مسائل كسب وخريد وفروش ( مسأله 1985 ) : كسى كه بر اثر ندانستن حكم نمىداند معامله اى كه كرده صحيح است يا باطل ، نمىتواند در مالي كه گرفته تصرف نمايد . ( مسأله 1986 ) : كسى كه مال ندارد ومخارجى بر أو واجب است مانند خرج زن وفرزند ، بايد كسب كند وبراي كارهاى مستحب مانند وسعت دادن به عائله ودستگيرى از فقرا ، كسب كردن مستحب مؤكد است . آداب مستحبى كسب وخريد وفروش أمور بسيارى در خريد وفروش مستحب است ، از آن جمله :