العلامة الحلي ( مترجم : شعراني )

394

تبصرة المتعلمين في أحكام الدين ( فارسي )

تلف شد ضامن نيست اما نمىتواند بدهكار را وادار كند كه مال ديگر رهن گذارد اگر به تعدى و تفريط مرتهن مال رهن تلف شود يا معيوب گردد بدل و ارش بايد بدهد بدل مثلى مثل است و بدل قيمى قيمت روزى كه مال رهن را از بدهكار گرفته و معنى مثلى و قيمى در بيع گذشت . ( صفحه 244 ) اگر در قيمت مال مرهون اختلاف كنند قول طلبكار مقدم است كه كمتر ادعا مىكند همچنين اگر مديون مدعى باشد كه طلبكار در حفظ رهن كوتاهى كرده است ، اما اگر در اندازه دين اختلاف كنند قول مديون مقدم است كه ادعاى كمتر مىكند هر گاه مديون ورشكسته باشد و يكى از طلبكاران رهنى از وى در دست دارد به آن رهن اولى است و مىتواند بفروشد و اگر بهاى رهن بيش از دين او بود زيادتى را مانند ساير اموال مديون ميان طلبكاران تقسيم بايد كرد و اگر كمتر بود او به اندازه بهاى مال از دين خود كسر كرده و در ما بقى با ديگر غرما در مال مديون شريك مىشود و اگر همين طلبكار كه گروى در دست