العلامة الحلي ( مترجم : شعراني )
375
تبصرة المتعلمين في أحكام الدين ( فارسي )
ميان همه املاكى است كه درهايشان در آن كوچه باز مىشود و از درب اول تا دوم مشترك ميان همه املاك است غير از صاحب درب اول و از درب دوم تا سوم مشترك ميان همه غير صاحب درب اول و دويم و بر همين قياس از درب آخر تا بن كوچه خاص صاحب ملك آخر است هيچ يك از مردم كوچه حق ندارند درب خانه خود را از جائى كه هست عقبتر ببرند مگر باذن ديگران اما جايز است به دهانه كوچه نزديكتر آورند . بعضى پندارند همه املاك در همه كوچه حق دارند و عادت اهل حديث است كه براى هر مطلب بديهى نص خاص مىجويند حد مالكيت كوچه حاجت املاك آنجا است براى عبور مالكيت كوچه بن بست نوعى ملك است غير مالكيت اصل خانه و چنان كه در خمس گفتيم ملك انواع مختلف دارد و اختلاف انواع آنها را از اختلاف احكام آنها استنباط مىكنيم ( صفحه 128 ) . با اين كه كوچه بن بست ميان املاك مشترك است اما هيچ يك نمىتوانند ديگران حتى بيگانگان را از عبور در آن منع كنند چون بيگانگان هم حق عبور دارند براى حاجت به ارباب املاك . اگر در ميان صاحبان كوچه صغير يا مجنون يا سفيه باشد حاجت باذن قيم نيست با اين كه در املاك ديگر اگر صغير شريك باشد تصرف ديگران جائز نيست . هر گاه يكى از صاحبان كوچه ملك خود را