العلامة الحلي ( مترجم : شعراني )
804
تبصرة المتعلمين في أحكام الدين ( فارسي )
عاقله ضامن جنايت عمد نيست و ضامن بنده و مدبر و ام ولد نيست و ضامن زخمهاى كمتر از موضحه نيست يعنى زخمى كه به استخوان نرسد خود جانى ضامن است اگر چه خطا باشد همچنين عاقله ضامن جنايتى نيست كه به اقرار ثابت شود يا به صلح و نيز انسانى كه خود بر خود جنايت زند بر عاقله نيست و نه آن چه چهار پا تلف كند عاقله ضامن جان است نه ضامن مال و امام ضامن كافر ذمى است اگر خود مال نداشته باشد . امام ديه را بر افراد عاقله بهر نحو كه صلاح بداند تقسيم كند هر كه نزديكتر باشد اولى است و اگر ديه بيش از آن باشد كه عصبه بتوانند بدهند بايد از موالى يعنى آزاد كنندگان و ضامن جريره گرفت و اگر از اين اندازه هم بيشتر باشد از عصبه موالى موالى و هكذا و اگر عاقله نتوانند ديه بدهند بر امام است از بيت المال و اگر عاقله بسيار