العلامة الحلي ( مترجم : شعراني )
799
تبصرة المتعلمين في أحكام الدين ( فارسي )
از آن چه گفتيم معلوم شد كه تغيير حالت از نطفه به علقه و مضغه تدريجى است و در هيچ يك از حالات جنين به صورت استخوان برهنه بىگوشت نتواند بود و هر گز بخاطر هيچ كسى چنين احتمال نخواهد گذشت و آن حال كه ديه جنين هشتاد دينار است آغاز پيدايش استخوان است در ميان گوشت مضغه چنان كه شهيد ثانى فرمود و قول خداى تعالى * ( فَكَسَوْنَا الْعِظامَ لَحْماً ) * مراد تأخير زمانى نيست . بلكه تأخير در ذكر و رتبه است و نظير اين در قرآن بسيار است مانند : * ( إِنَّا أَنْشَأْناهُنَّ إِنْشاءً فَجَعَلْناهُنَّ أَبْكاراً ) * ما حوريان بهشت را آفريديم پس آنان را دوشيزه قرار داديم و معنى آن نيست كه اول خلقت دوشيزه نبودند و نيز * ( مِنْ نُطْفَةٍ خَلَقَه فَقَدَّرَه ) * از نطفه آفريد انسان را پس به اندازه ساخت معنى آن نيست كه وقت خلقت مدتى اندازه نداشت نظير آن كه فرمود ما كنت تدرى ما الكتاب و لا الايمان معنى آن است كه ايمان و كتاب را خداى تعالى به تو داد و تو از ذات خود دانا نبودى نه آن كه زمانى بر تو به بىايمانى گذشت و اتفاق همه مسلمانان است كه پيغمبر ( ص ) حتى پيش از نبوت كافر نبود و ابن حزم گويد اهل سنت و معتزله و تجاريه و خوارج و شيعه به اتفاق گفتند از هيچ پيغمبرى نه صغيره سر مىزند نه كبيره همچنين * ( وَجَعَلَ لَكُمُ السَّمْعَ وَالأَبْصارَ ) * براى شما گوش و چشم قرار داديم يعنى از اول شما را با چشم و گوش آفريديم و در عرف عرب ضيق فم الركيه به مقنى گويند هنگامى آهنگ كندن چاه دارد دهانه آن را تنگ كن نه آن كه اول فراخ بكن پس از آن تنگ كن بلكه از اول تنگ بكن و چون خداى استخوان را پوشيده