العلامة الحلي ( مترجم : شعراني )

797

تبصرة المتعلمين في أحكام الدين ( فارسي )

به جاى بيست روز و چهل روز خلاف حس است و بعض علماى ما مثل ابو على بن جنيد و شيخ طوسى در بعض كتب خويش حالات مختلف جنين را اعتبار نكرده مطلقا گويند قيمت يك بنده نوزاد سفيد پوست ( غرة عبد ) بدهند و ارزش آن را بسيارى پنجاه دينار يا پانصد درم ( نيم عشر ديه كامل ) گفته‌اند و اين قولى از جهت آن كه سن مقتول در ديه مدخليت ندارد و حكم مطابق آن در مقام قضا آسانتر است و محتاج به تعيين آغاز آبستتى و تشخيص حالات جنين نيست رجحان دارد و بنا بر آن قول كه ديه بر حسب اختلاف حالات جنين فرق مىكند حكم ديه دچار اشكال مىشود زيرا كه تشخيص روز اول آبستنى غير ممكن است و اگر از آن وقت بايد بيست روز بيست روز يا چهل چهل شمرد هر گز ميسر نخواهد شد و اگر روز را معتبر ندانيم حاكم و فقيه به نظر كردن در جنين سقط شده تشخيص علقه و مضغه و غير آن نمىدهند و بايد رجوع به اهل خبره كنند و اهل خبره يعنى اطبا يا قابلگان از اين مقوله چيزى نمىدانند و ما در حواشى كتاب وافى در كتاب قصاص و جروح از صفحه 108 تا 120 شرحى نوشته‌ايم . و بايد دانست كه سقط جنين بسيار است و هميشه زنان خصوص قابلگان بچه سقط شده را ديده‌اند و جنين در ماه سيم از آبستنى طفلى است با همه اعضا و جوارح به اندازه عروسكهاى دختران و چنان نيست كه چهل روز نطفه باشد و چهل روز قطعه خون و از قرآن كريم اين زمانها استفاده نمىشود و اهل عصر ما گويند از زنان در