العلامة الحلي ( مترجم : شعراني )
761
تبصرة المتعلمين في أحكام الدين ( فارسي )
و او را بكشد اول قصاص اندام بايد كرد آنگاه كشت و اگر كسى را اجبار كنند بر كشتن اجبار كننده را قصاص نبايد كرد بلكه كشنده را قصاص مىكنند و اجبار كننده حبس ابد و اگر كسى ديگرى را به كشتن فرمان دهد همچنين قاتل را بايد قصاص كرد و فرمان دهنده حبس ابد اگر چه مامور بنده فرمان دهنده باشد . اگر يكى انسانى را نگاهداشت و ديگرى كشت و سيمى نظر مىكرد قاتل را بايد به قصاص كشت و نگاهدارنده حبس ابد و نگرنده را چشم بيرون آورد و اين مجازات در روايت سكوتى است و او از قضاة عامه است و رواياتى از امير المؤمنين عليه السلام و رسول خدا ( ص ) به اسناد از حضرت صادق عليه السلام روايت كرده علماى رجال او را ضعيف مىشمارند و در اينجا نكته ايست كه از آن حد تمسك به ظواهر الفاظ و متبادر معانى معلوم مىشود ، مراد از آن بيننده كه چشم او را در مىآورند كسى است كه در جائى مشرف بايستد و بنگرد تا بيگانه سر زده بر قاتلان در نيايد و رسوا كند نه آن كه بايستد و تماشاى كشتن كند و شايد از آن تماشا كردن به ذهن متبادر شود و صحيح نباشد