العلامة الحلي ( مترجم : شعراني )

755

تبصرة المتعلمين في أحكام الدين ( فارسي )

هر سركش و ياغى كه سلاح بدست گيرد براى ترسانيدن مردم در خشكى يا دريا شب يا روز او را محارب گويند خواه چيزى دزديده باشد يا نه و امام مخير است او را بكشد يا بدار آويزد يا دست راست و پاى چپ او ببرد يا از شهر خود بيرون كند و دور سازد و اگر پيش از آن كه امام بر او دست يابد توبه كند حد ساقط است اما حقوق مردم به توبه ساقط نيست مانند ديه مقتول و اموال دزديده و اگر پس از دست يافتن توبه كند حد ساقط نيست . اگر محارب را از جاى خود بيرون كردند بهر شهرى كه مىرود بايد نوشت كه مردم از معامله و هم خوراك شدن و معاشرت با او امتناع كنند تا توبه كند و اين حكم بعيد مىنمايد . دزد راه زن هم حكم محارب دارد و فرق ميان آنها از جهت حكم شرعى نيست اگر چه در لغت ميان اين دو فرق باشد و هر گاه دزد با سلاح بر كسى حمله كند و مال خواهد مىتوان دفاع كرد اگر گمان برد كه از دست او نجات خواهد يافت اما اگر گمان غالب آن باشد كه كشته مىشود يا ناقص الاعضا مىگردد دفاع جائز نيست و اگر دزد هنگام دفاع هلاك شود خونش هدر است .