العلامة الحلي ( مترجم : شعراني )
695
تبصرة المتعلمين في أحكام الدين ( فارسي )
ممنوع مثلا هم دختر است و هم دختر دختر چون دختر نزديكتر است نصيب دخترى مىبرد و چون اين مسائل محل حاجت نيست و ذكر آن تنفر طبع مىآورد تفصيل روا نيست . كتاب قضاء و شهادات و حدود اين كتاب در قسم سياسات است از فقه اسلام و دو قسم ديگر آن معاملات است و عبادات . چنان كه در علم كلام مقرر است حكومت در مذهب اماميه خاص امام معصوم است ( ع ) زيرا كه خداى تعالى اطاعت كسى را كه ممكن است دانسته يا نادانسته يا به سهو و خطا بر خطا رود و حكم خطا كند بر مردم واجب نمىفرمايد و علماى اجتماعى عهد ما هم اين نكته را دريافته و حكومت مطلقه را باطل ساختند و اصحاب قدرت نزد آنها بايد غير اراده رعيت را اجرا نكنند اما به نظر ما هيچ طريقه غير حكومت امام معصوم خالى از نقص نيست . در غيبت امام عليه السلام وظائف آن حضرت را كسى نمىتواند متصدى گردد و بر حسب قاعده آن چه مىتوان تا خبر انداخت بايد تاخير انداخت تا خدا مصلحت داند و آن حضرت ظاهر شود مانند جهاد و وجوب عينى نماز جمعه و امورى كه تاخير آن ممكن نيست مانند حفظ اموال صغار و محجورين و كيفر دزد و جانى و حل مرافعات و اختلاف مردم در معاملات و غير آن ناچار كسى بايد متصدى گردد و