العلامة الحلي ( مترجم : شعراني )
671
تبصرة المتعلمين في أحكام الدين ( فارسي )
زيتون هيچ ارزش ندارد . اگر بيمار زن تازه گيرد و از آن مرض فوت كند و دخول كرده باشد زن از او ارث مىبرد اما اگر دخول نكرده باشد نه مهر دارد و نه ميراث و سخن در اين مسأله در طلاق گذشت ( صفحه 570 ) اما ولا سه قسم است و سه نوع مولى در شرع ارث مىبرند . اول مولى بمعنى آزاد كننده هر گاه كسى بنده آزاد كند و بنده بميرد و وارث نسبى معلوم نداشته باشد مال او به آزاد كننده مىرسد اگر تبرعى آزاد كرده باشد نه در برابر عوض پس بنده كه مالى داده و آزادش كردهاند يا براى كفاره و نذر آزاد شده مولى از او ارث نمىبرد همچنين اگر مولى وقتى آزادش كرد از جنايات او تبرى جست يعنى ديه جنايات آزاد شده خود را به عهده نگرفت و ارث او نيز نيست . مولى با زوج و زوجه ارث مىبرد و اينان نصيب اعلى مىگيرند و هر چه ماند به مولى مىرسد . اگر آزاد كننده متعدد باشند با هم شريكند و اگر زنده نباشد و پيش از بنده از دنيا رفته باشند ارث به پدر و مادر و اولاد ذكور آزاد كننده مىرسد و اگر آنان نباشند به خويشان پدرى مانند برادر پدرى و عمو . اگر آزاد كننده زن باشد و پيش از بنده از دنيا رفته باشد