العلامة الحلي ( مترجم : شعراني )

659

تبصرة المتعلمين في أحكام الدين ( فارسي )

اين هم حكم خداست چرا عين اين سخن را در عول نمىگوييم يا چرا حكم عول را در ورشكسته جارى نمىكنيم گوييم اين دو با يكديگر فرق دارد در ارث وافى نبودن مال به علت حكم خداست اگر بيش از گنجايش مال سهم قرار داده باشد بر خلاف تاجر ورشكسته كه به علل ديگر حقوق مختلف بر مال كم او كه وافى به آن حقوق نيست تعلق مىگيرد و بايد به نسبت از همه كم كرد و محال است خداوند حكيم اين گونه حقوق زائد بر اصل مال قرار دهد و به نسبت از همه كم كنيم و از اين جهت علماى اهل بيت به پيروى ائمه عليهم السلام گفتند زن و شوهر كه صاحب دو فريضه‌اند در حكم خداوند مهمترند از آن كه يك بار براى آنها فريضه معين شده و نقص بر زوج و زوجه نيست . اين مسأله كلامى است . ارث مرتبه سيم - عمو و عمه و دائى و خاله اگر در طبقه اول و دويم كسى نباشد خويشان طبقه سيم ارث مىبرند بدين تفصيل . اگر وارث يك عم است همه مال از او است . اگر چند عم موجودند همه ابوينى يا ابى يا امى يعنى همه برادر ابوينى پدر يا همه برادر ابى يا برادر امى او مال را ميان خود برابر هم قسمت مىكنند .