العلامة الحلي ( مترجم : شعراني )

636

تبصرة المتعلمين في أحكام الدين ( فارسي )

ماهى به نام رعاده ( از رعد ) نام برده است كه از بدنش قوه برق توليد مىشود و چون به دام افتاد صياد را مىلرزاند و گويند در اعصاب و دماغ تأثير دارد و ابن بيطار گويد نوع شديد آن را در سواحل اندلس ديدم و اوصاف آن را مطابق ماهى كه فرنگيان تور پيل مىگويند نقل كرده است و اهل عصر ما گويند در سينه اين ماهى كارخانه مجهز برق است و دو قطب مثبت و منفى دارد و مىتواند طعمه خود را از دور به قوه برق بىحس كند و ابن بيطار گويد ماهى خوردنى نيست و گوشتش كشنده است . و شرح بيشتر آن از مقصود ما خارج است و گر نه به تتبع و ذكر چند نوع از اين ماهيان مبين مىساختيم كه نيروى عقل مدبرى بر نيروى آب اقيانوسها و فشار آن غالب است كه ماهيان را به آلت دفاع مجهز كرده است و چنان پرورده كه آسيب فشار آب اقيانوس را از خود دور دارند و اگر آن موجود غيبى نيرومند نبود قواى طبيعى كه در محيط آب دريا است ماهيها را بلكه هيچ قوه طبيعى چيزى را بر ضد خود مجهز نمىسازد و هيچ قوه طبيعى علت ضد خود نمىشود خداى متعال هم منزه است از آن كه ضد داشته باشد و لكن بعضى از مخلوقات را به بعضى دفع مىكند عقول مجرده را در مقابل طبايع ماديه قرار داده است . بحث دويم - چهار پايان چهار پايان سه گانه معروف : گوسفند و گاو و شتر حلالند