العلامة الحلي ( مترجم : شعراني )
592
تبصرة المتعلمين في أحكام الدين ( فارسي )
علامه و شهيد و بعضى گويند خصى و مجبوب ايلا مىتوانند كرد چون خصى ممكن است مقاربت كند و از مجبوب نيز شايد اندكى مانده باشد و شهيد ثانى در شرح لمعه فرمود اگر هيچ نتوانند نه اكنون و نه پس از اين اميد قدرت باشد ايلاء لغو است . و بايد زن دائمه باشد و زفاف كرده و با كنيز و منقطعه و زنى كه شوهر هنوز با او هم بستر نشده ايلا واقع نمىشود . و نيز حكم ايلا وقتى است كه مدت پرهيز از چهار ماه بيشتر باشد . اگر زن مرافعه نزد حاكم شرع برد شوهر را چهار ماه مهلت مىدهند با آن كه ظهار را سه ماه مهلت بود . اگر در مدت چهار ماه كفاره داد و سوگند شكست فبها و اگر نه او را ملزم مىكند بطلاق يا رجوع و كفاره و الزام بدان است كه در خوراك و آشاميدنى بر او سخت گيرد تا يكى را برگزيند و طلاق او رجعى است و اگر براى ايلا مدتى معين كرد و آن قدر مسامحه نمود تا مدت گذشت كفاره ندارد و اگر پيش از گذشتن مدت مقاربت كند بايد كفاره قسم بدهد . اگر مرد بگويد رجوع كردم و حق زن را به دستش دادم و