العلامة الحلي ( مترجم : شعراني )

326

تبصرة المتعلمين في أحكام الدين ( فارسي )

رنج خواهد برد تا آن را بيابد . اگر عوض را به جنس و اوصاف و مقدار معين و مضبوط كردند پس از عمل بايد همان را بدهد و اگر مبهم گفتند اجرة المثل بايد داد و جائز است متاعى را به دلال بسپارند كه اگر از مبلغى معين بيشتر فروخت آن زيادتى مزد دلال باشد هر چند مبهم است اما جائز است چون قطع نزاع بدان مىشود و علامه مطابق روايتى فرموده اگر يابندهء شتر يا بنده گريخته را در شهر يافت يك دينارش دهند و اگر در بيرون شهر يافت چهار دينار و روايت را حمل بر آن بايد كرد كه اجرة المثل در آن زمان بدين مقدار بود نه آن كه امرى است لازم و تعبدى و اگر عامل تبرع كند يعنى صاحب مال تقاضا نكرده مال گم شده را بيابد و تسليم كند مستحق اجرت نيست يعنى نمىتوان صاحب مال را مجبور كرد به دادن اجرت خواه از ديگرى تقاضا كرده بود و يابنده پيش دستى كرد و يافت و آورد يا آن كه از هيچ كس تقاضا نكرده بود و اگر بيگانه غير صاحب مال تقاضا كرد كه گم شده را بجويند اجرت بر همان بيگانه است ، چون واجب نيست كارفرما