العلامة الحلي ( مترجم : شعراني )

322

تبصرة المتعلمين في أحكام الدين ( فارسي )

و برنج و گندم و حبوب ديگر را از پوست و كاه جدا كنند و پنبه را از بوته بچيند هر چند در قوزه باشد و ترياك را شيره بگيرند اما بيرون آوردن برنج از شلتوك و پنبه از قوزه كار زارع نيست مساقات شروط آن شش است ، اول عقد از كسى كه شرعا اهليت معامله داشته باشد - ( بالغ و عاقل و با اختيار و غير آن ) دوم مدت آن را معين كنند . سيم - مدت به اندازه باشد كه ميوه در آن مدت بدست آيد . چهارم - سهم باغبان و مالك معلوم شود پنجم - آن كه مشاع باشد نه آن كه سهم يكى از درختانى خاص و سهم ديگر از درخت ديگر ششم - آن كه عقد مساقات بر درخت و بوته باشد كه اصل آن سالها مىماند و از ميوه يا برگ و شاخ يا گل و شكوفه آن بهره مىبرند . در خيار و بادنجان و كدو و برنج و امثال آن لفظ مساقات صحيح نيست و مزارعه بايد گفت اما بر درخت انگور و به و سيب كه از ميوه آن منتفع مىشوند يا حنا و چاى و توت و سدر كه از برگ آن و بيدمشك كه از شكوفه آن و برگ گل سرخ كه از گل آن انتفاع مىبرند جايز است و بر