هبه بمعنى بخشش است بىعوض و به اعتبارات مختلف نام هاى گوناگون دارد مانند هديه و پيشكش و غلامانه و دست لاف و شاگردانه و تحفه و ارمغان و چشم روشنى و صله و انعام و غير آن و حكم هبه شامل همه آنهاست و از اين جهت هبات به صيغه جمع فرمود و ماهر حكم در هبه گوييم در همهء اقسام جاريست هبه در عين مملوك صحيح است پس بخشش بدين تعلق نمىگيرد يعنى اصل معنى لغوى آن خاص مال مشخص خارجى است و لو مشاع باشد نه آن كه اگر طلب خود را به مديون يا به غير او بخشد صحيح نيست و معصيت كرده است بلكه اگر دين كسى را به خود او ببخشد نامش ابراء است يعنى او را بريء الذمه كرده و صحيح است و بخشش مجازا بر آن صادق مىآيد و اگر آن دين را به ديگرى بخشد حواله است عرفا و اگر منفعت ملك خود را به ديگرى بخشد آن را عاريه بايد گفت هبه عقد است و در آن ايجاب و قبول شرط است و نيز شرط است به تصرف دادن و پيش از آن كه به تصرف دهد عقد تمام نيست و بايد هر دو طرف مكلف باشند و آزاد و قبض نيز بايد باذن بخشنده باشد و بىاذن صحيح نيست مگر آن كه در تصرف خود او بوده و ببخشد و پدر يا جد مىتوانند مالى كه به صغير و مجنون بخشيده شود از