محمد بن جرير الطبري ( مترجم : پاينده )
5984
تاريخ الطبرى ( فارسي )
گويد : وقتى روز عاشورا رسيد ده روز رفته از محرم سال دويست و سى و يكم مسلمانان و كافرانى كه همراه داشتند با دو سردار از سرداران روم كه يكى انفاس نام داشت و ديگرى لمسنوس ، فراهم آمدند . مسلمانان و داوطلبان چهار هزار كس بودند ، سوار و پياده و در محلى بنام لامس فراهم آمدند . از محمد پسر احمد بن سعيد آوردهاند كه نامهء پدرش به دو رسيده بود كه مسلمانان مبادله شده و كسانى از معاهدانشان كه همراهشان بودند چهار هزار و ششصد كس بودند ، از جمله ششصد كودك و زن و كمتر از پانصد معاهد ( ذمى ) و باقى مردانى بودند از همه ولايتها . ابو قحطبه كه از جانب خاقان خادم به نزد شاه روم رفته بود كه ببيند شمار اسيران چيست و از دسترسى قصدى كه شاه روم كرده بود آگاه شود ، گويد : پيش از مبادله شمار مسلمانان سه هزار مرد بود و پانصد زن و كودك از آنها كه در قسطنطنيه يا جاهاى ديگر بوده بودند بجز آنها كه روميان و محمد بن عبد الله طرسوسى احضارشان كرده بودند . محمد طرسوسى به نزد روميان بوده بود و احمد بن سعيد و خاقان وى را با تنى چند از سران اسيران به نزد واثق فرستاد كه واثق به هر كدامشان يك اسب و هزار درم داد . اين محمد طرسوسى گويد كه سى سال به دست روميان اسير بوده بود وى جزو تيراندازان در علافه اسير شده بود و از جمله كسانى بود كه ضمن اين مبادله مبادله شد . گويد : ما را به روز عاشورا بر كنار نهرى به نام لامس بر كنار سلوكيه نزديك دريا مبادله كردند . عدهء آنها چهار هزار و چهارصد و شصت كس بود ، هشتصد زن با شوهران و فرزندان خويش بودند . معاهدان مسلمان يكصد كس بودند يا بيشتر . يكى در مقابل