محمد بن جرير الطبري ( مترجم : پاينده )

5279

تاريخ الطبرى ( فارسي )

اصحاب كهف رسيد . در اين سال روميان چشمان شاه خويش ، قسطنطين پسر اليون را ميل كشيدند و مادرش رينى را منصوب كردند كه لقب او غسطه ( اوگوست ) گرفت . در اين سال موسى بن عيسى عباسى سالار حج شد . ( 270 آنگاه سال صد و هشتاد و سوم در آمد . سخن از خبر حوادثى كه به سال صد و هشتاد و سوم بود از جمله حوادث سال آن بود كه خزران به سبب دختر خاقان از باب الابواب در آمدند و مسلمانان و ذميان آنجا را بكشتند و چنان كه گويند بيشتر از يكصد هزار كس را اسير گرفتند و آشفتگىاى عظيم بود كه در اسلام همانند آن شنيده نشده بود . رشيد ، يزيد بن مزيد را ولايتدار ارمينيه و آذربيجان كرد و او را به سپاه نيرو داد و روانه كرد ، خزيمة بن خازم را نيز در نصيبين نهاد كه حافظ مردم ارمينيه باشد . دربارهء ورود خزران به ارمينيه گفتار ديگر نيز هست كه محمد بن عبد الله به نقل از پدرش گويد : آمدن خزران به ارمينيه در ايام هارون از آن روز بود كه سعيد بن سلم گردن منجم سلمى را با تبرى زد . پسر وى به ولايت خزران رفت و آنها را بر ضد سعيد بر انگيخت كه از شكاف وارد ارمينيه شدند كه سعيد فرارى شد و با زنان مسلمان در آميختند و به گمانم هفتاد روز آنجا بماندند . هارون ، خزيمة بن خازم و يزيد بن مزيد را به ارمينيه فرستاد كه آنچه را سعيد به تباهى برده بود به سامان بردند و خزران را برون كردند و شكاف بسته شد . در اين سال رشيد بن على بن عيسى بن ماهان كه در خراسان بود نوشت كه پيش وى شود . سبب نوشتن رشيد به على آن بود كه به دو پرداخته بودند و به هارون گفته بودند