محمد بن جرير الطبري ( مترجم : پاينده )
3828
تاريخ الطبرى ( فارسي )
نبرد كرد و بسيار كس از آنها را بكشت و دو صف چهار فرسنگى از آنها را بياويخت . سخن از سبب كشتار مردم طالقان چنان كه گويند سبب آن بود كه وقتى نيزك طرخان خيانت آورد قتيبه را خلع كرد و آهنگ نبرد وى كرد ، شاه طالقان با وى در كار نبرد قتيبه همسخن شد و وعده كرد كه با ديگر شاهانى كه با نيزك طرخان بر نبرد قتيبه همدل شده بودند سوى وى رود ، و چون نيزك از قتيبه گريزان شد و وارد دره خلم شد كه به تخارستان مىرفت شاه طالقان بدانست كه تاب قتيبه ندارد و بگريخت . قتيبه سوى طالقان رفت و مردم آنجا را بكشت و چنان كرد كه از اين پيش ياد كردم . اما به خلاف گويندهء اين سخن ، سخن ديگر آوردهاند كه ضمن حوادث سال نود و يكم ياد مىكنم . در اين سال عمر بن عبد العزيز سالار حج بود ، اين را از ابو معشر آوردهاند . عمر بن عبد العزيز ، در اين سال از جانب وليد بن عبد الملك عامل مكه و مدينه و طايف بود ، عامل عراق و مشرق حجاج بن يوسف بود ، عامل حجاج بر بصره جراح بن عبد الله بود ، قضاى آنجا با عبد الرحمن بن اذينه بود ، عامل كوفه زياد بن جرير بود ، قضاى آنجا با ابو بكر بن ابو موسى بود ، عامل خراسان قتيبه بن مسلم بود و عامل مصر ، قرة بن شريك . در اين سال يزيد بن مهلب و برادرانش كه با وى به زندان بودند با كسانى ديگر ، گريختند و به سليمان بن عبد الملك پيوستند و از او بر ضد حجاج بن يوسف و وليد بن عبد الملك پناه خواستند .