گويد : پس از آن قتيبه از سمرقند برفت و در مرو اقامت گرفت ، عامل وى بر خوارزم اياس بن عبد الله بود كه كار جنگ را عهده داشت و مردى ضعيف بود . عامل خراج آنجا عبيد الله بن ابى عبيد الله وابسته بنى مسلم بود . گويد : مردم خوارزم اياس را ضعيف ديدند و بر ضد وى فراهم آمدند عبيد الله به قتيبه نامه نوشت و او به وقت زمستان عبد الله بن مسلم را به عاملى فرستاد و گفت : « اياس بن عبد الله و حيان نبطى را هر كدام يكصد بزن و مويشان را بتراش و عبيد الله ابن ابى عبيد وابستهء بنى مسلم را مقرب خويش كن و شنواى او باش كه مردى وفادار است . » گويد : پس عبد الله برفت و چون نزديك خوارزم رسيد نهانى كس پيش اياس فرستاد و از خطر خبر داد كه دورى گرفت ، آنگاه برفت و حيان را بگرفت و يكصد بزد و مويش را تراشيد . گويد : قتيبه پس از عبد الله ، مغيرة بن عبد الله را با سپاه سوى خوارزم فرستاد خبر به خوارزميان رسيد و چون مغيره نزديك شد ، فرزندان كسانى كه خوارزمشاه كشته بودشان از وى كناره گرفتند و گفتند : « ما ترا يارى نمىكنيم » و او سوى ديار تركان گريخت ، و چون مغيره بيامد اسير گرفت و كسان بكشت و باقيماندگان با وى صلح كردند كه جزيه گرفت و پيش قتيبه بازگشت كه او را عامل نيشابور كرد . در اين سال موسى بن نصير طارق بن زياد را از اندلس برداشت و سوى طليطله ( تولدو ) فرستاد . سخن از عزل طارق بن زياد محمد بن عمر گويد : به سال نود و سوم موسى بن نصير بر طارق بن زياد خشم آورد و در رجب همانسال سوى وى رفت . حبيب بن عقبهء فهرى نيز با وى بود ، وقتى