جانب پيمبر به شاهان مىنوشت . دبير ابو بكر عثمان بود و نيز زيد بن ثابت و عبد الله بن ارقم و عبد الله بن خلف خزاعى و حنظلة بن ربيع . دبير عمر بن خطاب زيد بن ثابت بودند عبد الله بن ارقم نيز . عبد الله خزاعى ، پدر طلحة الطلحات نيز دبير ديوان بصره بود . دبير ديوان كوفه ابو جبيره بن ضحاك انصارى بود . عمر بن خطاب به دبيران و عاملان خويش مىگفت : « قدرت عمل اينست كه كار امروز را به فردا ميفكنيد كه اگر چنين كنيد كارها انبوه شود و ندانيد از كدام يك آغاز كنيد و كدام يك را بگيريد . » عمر نخستين كس بود كه در عرب و اسلام ديوانها نهاد . دبير عثمان ، مروان بن حكم بود . عبد الملك دبير ديوان مدينه بود . و ابو جبيرهء انصارى دبير ديوان كوفه بود . ابو غطفان بن عوف بن سعد ، از مردم بنى دهمان نيز دبير وى بود ، اهيب و عمران كه هردوان غلام وى بودند نيز دبيرى مىكردند . سعيد بن نمران همدانى دبيرى على مىكرد پس از آن از جانب ابن زبير قضاى كوفه يافت . عبد الله بن مسعود نيز دبيرى وى مىكرد . گويند : عبد الله بن جبير نيز دبيرى وى مىكرد . عبيد الله بن ابى رافع نيز دبيرى وى مىكرد . دربارهء نام ابى رافع اختلاف هست : گويند كه نامش ابراهيم بود ، به قولى اسلم بود و به قولى سنان و به قولى عبد الرحمن . دبير نامه هاى معاويه ، عبيد الله بن اوس غسانى بود . دبيرى ديوان خراج وى با سر جون بن منصور رومى بود ، عبد الرحمن بن دراج غلامش نيز دبيرى او مىكرد . عبيد الله بن نصر بن حجاج نيز دبير بعضى از ديوانهاى وى بود . دبير معاويه بن يزيد ، ريان بن مسلم بود ، دبير ديوان وى سرجون بود .