الله عليه و سلم كجايند ؟ و كسانى از اصحاب پيمبر خدا كه حضور داشتند بيامدند . عمرو گفت : « پيش رويد كه خدا مسلمانان را به سبب شما ظفر مىدهد . » و آنها كه ابو برده و ابو برزه جزوشان بودند پيش رفتند و مردم به دنبال آنها به دشمن حمله بردند و ظفرى نمايان يافتند و در ماه ربيع الاول سال شانزدهم ، مصر گشوده شد و ملك اسلام در آنجا پاى گرفت و بر امتها و ملوك چيره ميشد . در اين وقت مردم مصر به دور اجل بودند و مردم مكران بدور رابيل و داهر بودند و مردم سيستان به دور شاه و كسان وى بودند و مردم خراسان و باب و اقوام ديگر به دور خاقان بودند و عمر آنها را از اهل اسلام بداشت و اگر رهاشان كرده بود چه كارها كه نمىكردند . ابن لهيعه گويد : وقتى مسلمانان مصر را گشودند به غزاى نوبه مصر رفتند و با زخمها باز آمدند و چشمها از دست داده بودند كه تيراندازان ماهر آنجا بود و آنها را تيراندازان چشم مىناميدند و چون عبد الله بن سعد بن ابى سرح والى مصر شد كه عثمان ابن عفان او را ولايت داده بود با نوبيان صلح كرد كه هر سال گروهى از مردم خويش را به مسلمانان هديه كنند و مسلمانان نيز هر ساله مقدارى معين آذوقه و جامه و امثال آن به نوبيان هديه كنند . گويد : عثمان بن عفان و خليفگان و اميران پس از وى اين را اجرا كردند و عمر بن عبد العزيز نيز به رعايت مصالح مسلمانان آن را تاييد كرد . سيف گويد : به ماه ذى قعدهء سال شانزدهم عمر بر سواحل مصر پادگانها نهاد و سبب آن بود كه هرقل از راه دريا به غزاى مصر و شام آمد و شخصا به مردم حمص تاخت . در اين وقت سه سال و شش ماه از خلافت عمر گذشته بود . ابو جعفر گويد : در اين سال بيستم ، ابو بحريه كندى ، عبد الله بن - قيس ، به غزاى سرزمين روم رفت و چنان كه گويند نخستين كس بود كه وارد آن سرزمين شد و به قولى نخستين كس از مسلمانان كه وارد سرزمين روم شد ميسرة بن مسروق عبسى بود كه با سلامت و غنيمت باز آمد .