محمد بن جرير الطبري ( مترجم : پاينده )
645
تاريخ الطبرى ( فارسي )
آنگاه دو آتش افروختند و هلاكت يعفر بود پس از آن سه آتش افروختند و هلاكت تبع بود . ولى گفتار مورد اتفاق چنين است كه شمر و حسان از همان راه كه رفته بودند به اموال و اقسام گوهر و بوى خوش و اسير كه از چين گرفته بودند پيش تبع باز گشتند و به ديار خويش باز رفتند و تبع به مكه رفت و به دره فرود آمد و مطبخها نهاد . مرگ تبع به ايمن بود و پس از او هيچيك از ملوك يمن از آنجا بيرون نشد و به پيكار بلاد ديگر نرفت و مدت پادشاهى تبع يكصد و يازده سال بود . گويد و گفتهاند كه تبع دين يهود گرفت و اين به وسيلهء اخبارى بود كه همراه وى از يثرب سوى مكه رفته بودند و گروهى بسيار بودند . و نيز گفتهاند كه دانش كعب الاحبار از باقيمانده ميراث اخبار يثرب بود و كعب الاخبار از قوم حمير بود . ولى به گفتهء ابن اسحاق آن كس از تبعان كه سوى مشرق رفت تبع تبان اسعد ابو كرب بن ملكيكرب بن زيد بن عمرو ذى الاذعار ، پدر حسان بود . آنگاه انوشيروان بپادشاهى رسيد وى پسر قباد پسر فيروز پسر يزدگرد پسر بهرام گور بود . و چون به پادشاهى رسيد به چهار فاذوسبان كه هر يك بر يك سوى ديار پارسيان بودند نامه نوشت و نسخه نامه وى به فاذوسبان آذربيجان چنين بود : بنام خداى بخشنده مهربان از پادشاه كسرى پسر قباد به سوى وارى پسر نخيرجان فاذوسبان آذربيجان و ارمنيه و توابع و دنباوند و طبرستان و توابع ، سلام بر شما ، آنچه مردم به حق بايد از آن بترسند فقدان كسى است كه از فقدانش زوال نعمت آيد و فتنه زايد و بدى رخ نمايد براى جان و حشم