محمد بن جرير الطبري ( مترجم : پاينده )
212
تاريخ الطبرى ( فارسي )
تطهير به آب . بعضى ديگر گفتهاند از كلمات ابراهيم شش در انسان بود و چهار در مناسك بود . در انسان ستردن زهار بود و ختنه و ستردن زير بغل و چيدن ناخن و شارب و غسل جمعه و چهار مناسك طواف بود و سعى صفا و مروه و رمى جمرات و رفتن به عرفات . بعضى ديگر گفتهاند امامت ناس بود و مناسك حج . از ابو صالح روايت كردهاند كه « كلمات امتحان ابراهيم اين بود كه خداى عز و جل فرمود : « ترا امام كسان كنم . » و آيات مناسك . و هم از ابو صالح روايت كردهاند كه گفت : « كلمات ابراهيم امامت كسان بود و مناسك حج و بر آوردن كعبه . » از مجاهد در بارهء گفتار خداى كه ابراهيم را به كلماتى امتحان كرديم . روايت كردهاند كه خدا عز و جل به ابراهيم فرمود : « ترا به كلماتى امتحان كنم دانى چيست ؟ » ابراهيم گفت : « مرا پيشواى كسان كنى ؟ » فرمود : « آرى . » گفت : « و ذريهام را نيز ؟ » فرمود : « پيمان من به ستمگران نرسد . » گفت : « كعبه را مقصد كسان كنى ؟ » فرمود : « آرى » گفت : « و اين بلد را امن گردانى ؟ » فرمود : « آرى . » گفت : « ما را تسليم خويش كنى و اعقاب ما را قومى مسلمان كنى ؟ » فرمود : « آرى . »