محمد بن جرير الطبري ( مترجم : بلعمي )
1623
تاريخ الطبرى ( تاريخنامه طبرى ) ( فارسي )
ستّ سنين و ستّة اشهر و تسعة عشر يوما ، و كان يوم توفّى ابن اثنين و ثلثين سنة يومئذ و كان ولد سنة 264 . . . » ( تاريخ طبرى ، ج 13 ، ص 2280 ) . مسعودى در نام مادر مكتفى روايتى نارسا دارد ( ترجمهء مروج الذهب ، ج 2 ، ص 679 ) : « مادر مكتفى نيز كنيزى به نام ظلوم بود ، و جز اين نيز گفته اند . . . » ص 1286 ، س 4 : بى گمان نام كاتب مكتفى در متن ما ، « ابو الحسن بن قاسم بن عبد الله » نادرست است ، و وى همان قاسم بن عبيد الله ياد شده در تاريخ طبرى و ديگر منبعها است . ر . ك : تاريخ طبرى ، ج 13 ، ص 2207 ، و نيز : الانباء فى تاريخ الخلفا ، ص 116 . ص 1286 ، س 10 : مادر جعفر بن معتضد ، المقتدر باللَّه ، « شغب » آمده است در تاريخ طبرى ( ج 13 ، صص 81 - 2280 ) ، و دربارهء سال عمر و سال تولدش مىنويسد : « ثم بويع جعفر بن المعتضد باللَّه ، و لمّا بويع جعفر بن المعتضد لقّب المقتدر باللَّه و هو يومئذ ابن ثلث عشرة سنة و شهر واحد و احد و عشرين يوما ، و كان مولده ليلة الجمعة لثمان بقين من شهر رمضان من سنة 282 ، و كنية ابو الفضل . . . » نيز ر . ك : الكامل ، ج 8 ، صص 11 - 10 . البته در مجمل التواريخ و القصص ( ص 377 ) و تجارب السّلف ( ص 198 ) ، نام مادر او ، همچون متن ما « شعب » آمده است . ص 1286 ، س 13 : و سال عمر او به هنگام خليفگى ، در تاريخ گزيده ( ص 338 ) و تجارب السّلف ( ص 198 ) ، سيزده ، بوده است . ص 1286 ، س 16 : قاضى المقتدر : محمّد بن يوسف بن يعقوب ، است چنان كه در طبرى آمده است و ديگر منبعها . ر . ك : تاريخ طبرى ، ج 13 ، ص 2283 ، مروج الذهب ، ج 2 ، ص 692 . ص 1286 ، س 17 : از وزيران مقتدر ، ابو الاحمد عبّاس بن حسن است ، كه در متن ما و مجمل التواريخ و القصص بنا درست : ابو الاحمد بن عبّاس بن حسن آمده است . وى همان است كه در فتنهء براندازى مقتدر ، به دست بدر اعجمى كشته شد . ( تاريخ طبرى ، ج 13 ، ص 2282 ) . مقتدر را چند وزير بوده است و سخن حمد مستوفى درست است ( تاريخ گزيده ، ص 341 ) : « در عهد مقتدر وزارت در مزاد بودى ، تا چهارده وزير بنشاند ، از جمله يكى : ابو على