محمد بن جرير الطبري ( مترجم : بلعمي )

1610

تاريخ الطبرى ( تاريخنامه طبرى ) ( فارسي )

بيت ابكى فراقهم عينى وارّقها * انّ التّفرّق للاحباب بكّاء ما زال يعدو عليهم ريب دهرهم * حتّى تفانوا وريب الدّهر عدّاء محمد گفتار : ويلك ! اين سرودهاى با تخليط چرا گويى ؟ گفت : يا امير المؤمنين ، معذور دار كه اينم ياد آمد . گفت : معذورى ، اكنون ديگر گوى . گفت : شعر امّا وربّ السّكون الحرك * انّ المنايا كثيرة الشّرك [ ما اختلف اللَّيل والنّهار ولا * دارت نجوم السّماء في الفلك الا لنقل النّعيم من ملك * عان بحبّ الدّنيا الى ملك ] و ملك ذى العرش دائم ابدا * ليس بفان ولا بمشترك محمّد را خشم آمد و گفت : برخيز لعنك الله . و محمّد را قدحى بود بلور كه از آن مهدى [ بود ] و از مهدى به رشيد آمده بود ، قيمت آن دو هزار دينار بود و بغايت نيكو بود . چه اگر كسى را هزار غم بودى ، [ 427 a ] چون بدان اندر نگرستى آن غم از وى برفتى ، و محمّد هر مجلسى آن را پيش خواستى . چون محمّد آن كنيزك را براند ، از خجلى پايش بدان قدح بر آمد ، و بيفتاد و قدح بشكست ، و محمّد را آن به فال بد آمد ، و آن شب شراب بخورد و چهارده ماه تمام بود تا اندر حصار بود . . . » ( نيز ر . ك : الكامل ، ج 6 ، ص 281 ) . ص 1227 ، س 5 : « مأمون را به بغداد از زن برادر أمّ عيسى . . . » عبارت نارسا است و مبهم . متن تاريخ طبرى چنين مىگويد ( ج 11 ، ص 836 ) : « . . . و كان ببغداد ابنان لعبد الله المأمون و هما مع امّهما امّ عيسى ابنة موسى الهادى نزولا فى قصر المأمون ببغداد فلمّا ظفر المأمون ببغداد خرجا اليه مع امّهما الى خراسان فلم يزالا بها حتى قدموا بغداد و هما اكبر ولده » . ص 1230 ، س 16 : وجه درست نام ابن طباطبا را از متن تاريخ طبرى گرفتم ( ج 11 ، ص 976 ) . ص 1233 ، س 1 و 3 : نامها در متن نسخه هاى اساس ما نادرست بود ، بر مبناى تاريخ طبرى ( ج 11 ، ص 981 ) ، اصلاح كردم و صورت كامل هر يك چنين است :