محمد بن جرير الطبري ( مترجم : بلعمي )

1583

تاريخ الطبرى ( تاريخنامه طبرى ) ( فارسي )

گفتنى آنكه در متن تاريخ طبرى و نيز در الكامل ، نام « زياد بن عبد الله العمرى » را نيافتم . آيا اين نام صورت تصحيف شدهء « زياد نهدى » است ؟ ! ر . ك : تاريخ طبرى ، ج 9 ، ص 1711 ، الكامل ، ج 5 ، ص 246 . ص 961 ، س 17 : از ياران زيد كه كشته شدند ، در متن ما سه نام آمده است : ( نصر بن خزيمه و معاوية بن اسحاق و زيد بن حارثه ) و اين نادرست است . چنان كه در تعليقهء « ص 957 ، س 3 » آوردم ، معاوية بن اسحاق بن زيد بن حارثة الانصارى ، خود يك تن است كه در متن به صورت دو تن ياد شده . ر . ك : تاريخ طبرى ، ج 9 ، ص 1679 . ص 979 ، س 1 : بخشهاى « خبر كشتن وليد و خليفتى پسرش يزيد و رسيدن كار او به ابراهيم برادرش » و « خبر خليفتى ابراهيم بن الوليد . . . » و « خبر خليفتى مروان بن محمّد بن عبد الملك » كه از نسخه هاى اساسى برگرفته شد ، در نهايت اجمال و اختصار است . از آن روى ، « خبر خلافت يزيد بن الوليد » و « خبر وفات يزيد بن الوليد » و « خلافت مروان بن محمّد الملقّب بالحمار » را از دو نسخهء ص و صب ، كه با متن تاريخ طبرى همانند است ، نقل كردم . اگر بازگوييهايى روى داده است ، از آن است كه نخواستم با حذف نسخهء اساس ، روايت اصيل متن ناگفته بماند . ص 980 ، س 9 : در هر دو نسخهء ص و صب ، مسروق بن الوليد آمده است . گزينش « مسرور بن الوليد » بر حسب متن تاريخ طبرى ( ج 9 ، ص 1827 ) ، و نيز الكامل ابن اثير ( ج 5 ، ص 293 ) است . ص 988 ، س 11 : « خبر خليفتى مروان بن محمد . . . » از نسخهء اساس است ، با آنكه نقل مبسوط آن را از دو نسخهء ص و صب آوردم ، اين بخش را نيز ، با كوتاهى آن ، رسا يافتم و آوردم كه نكتهء ناگفته در آن اندك نيست . ص 988 ، س 20 : « و جملهء پادشاهى بنى اميّه هشتاد و چهار سال و دو ماه و هفت روز بود و همه چهارده خليفه بودند » . در تجارب السّلف ( ص 85 ) آمده است : « . . . دعاگوى دولت اسامى ايشان را در چهار بيت نظم كرده ، بر اين وجه : بنى اميّه تمام چهارده بودند * ملوك عصر و در اين قطعه نام ايشان است