محمد بن جرير الطبري ( مترجم : بلعمي )

1559

تاريخ الطبرى ( تاريخنامه طبرى ) ( فارسي )

پس عمير بن الحباب بر ميسرهء شام صبر كرد و حرب كرد ، و ابراهيم از وى نوميد شد . پس با همهء سپاه حمله كردند و حربى كردند بنيرو . از هر دو سوى صبر كردند . چون وقت نماز شام ببود ، سپاه شام هزيمت شدند ، و ابراهيم بفرمود كه هر چند بتوانيد بكشيدشان ، و به دست خويش بسيار بكشت و از پس هزيمتيان بشد ، و هر كه را همى يافت همى كشت ، و شريك بن [ جدير التغلبى ] را بكشت ، و حصين بن نمير را بكشت . و ابراهيم به دست خويش عبيد الله بن زياد به دوزخ فرستاد به يك زخم شمشير بزد و به دو نيم كردش ، و يقين بدانست كه وى است ، كه شب بود ، و عبيد الله بن زياد دايم با خود مشك داشتى كه متعرّس بودى و بوى آن مشك دور برفتى . چون ابراهيم او را بكشت ، غلام را گفت كه فرود آى و سر پسر زياد را باز كن . غلام گفت : چه دانى كه پسر زياد است بدين تاريكى اندر . گفت : از شمشير بوى مشك همى آيد ، و هم چنان بود . پس سر وى باز كرد و دلش ايمن شد و بر جاى بيستاد ، و آن كسها كه از پس هزيمتيان شدند از بيم عراقيان آن همه شاميان غرقه شدند ، و غرقه از كشته بيش بود . و ابراهيم فتحنامه نبشت سوى مختار ، و سر عبيد الله بن زياد را به مختار فرستاد . و مختار به سراى سلطان اندر بنشست به كوفه ، و سر عبيد الله بن زياد پيش بنهاد ، هم آنجا كه وى نشسته بود و سر حسين پيش نهاده بود همان وقت ديگر سال و بيش ( ؟ ) تا خبر فتح آمد به دو روز ، مختار از كوفه بيرون آمد با سپاه بسيار و به ساباط فرود آمد . . . و سايب بن مالك الاشعرى را بر كوفه امير كرد و خود به لشكرگاه بنشست و مردمان را خطبه كرد و گفت : من بدان آمدم تا شما را به حرب برم ، و ليكن شما را پيش خبر فتح آوردم ، از آنكه ابراهيم فتح كرده است ، و عبيد الله بن زياد را كشته است ، و فردا يا پس فردا خبر آيد . پس ديگر روز خبر فتح آمد و رسول ابراهيم با سر عبيد الله بن زياد عليه اللَّعنه . و مردمان خواستند كه بر مختار فتنه شوند ، و گفتند كه از پس پيغامبر عليه السّلام كس اين چنين غيب نگفت و ندانست كه مختار گفته بود . و مختار ابراهيم بن مالك را جواب نامه باز كرد ، و موصل را و جزيره را و آن نواحيها به ابراهيم داد ، و مختار به كوفه باز شد . و الله اعلم . در متن نقل شده دو اشتباه روى داده است ، كه چون آن را با دو متن تاريخ طبرى و الكامل سنجيدم ، به نادرستى آن پى بردم :